ค่า Creatinine กับ BUN ในผลเลือดบอกอะไรเกี่ยวกับไตของเรา
ค่า Creatinine และ BUN (Blood Urea Nitrogen) เป็นการตรวจเลือดที่ช่วยประเมินภาวะการทำงานของไตค่ะ เพราะทั้งสองค่าเป็นของเสียที่ร่างกายควรขับทิ้งทางปัสสาวะผ่านไต ถ้าค่าสูงผิดปกติ อาจสื่อว่ามีปัญหาเกี่ยวกับการทำงานของไตหรือระบบขับของเสียค่ะ
- Creatinine เกิดจากการสลายของสาร Creatine ในกล้ามเนื้อ ร่างกายจะขับออกผ่านไต
- ถ้าค่านี้สูง อาจเกิดจากการทำงานของไตที่ลดลง, ภาวะขาดน้ำ, การสลายกล้ามเนื้อมากผิดปกติ หรือการกินเนื้อสัตว์/โปรตีนสูงก่อนตรวจ
- ค่าปกติในผู้ใหญ่จะอยู่ประมาณ 0.6 – 1.2 mg/dL (แต่ขึ้นกับห้องแล็บและเพศ)
- BUN เป็นค่าที่วัดปริมาณไนโตรเจนที่มาจากยูเรีย ซึ่งเกิดจากการสลายโปรตีนในร่างกาย
- ค่าสูงอาจบ่งชี้ว่าการกรองของไตลดลง, ร่างกายขาดน้ำ หรือมีเลือดออกในทางเดินอาหาร
- ค่าปกติอยู่ประมาณ 7 – 20 mg/dL (ขึ้นกับมาตรฐานห้องแล็บ)
การประเมินสุขภาพไตควรดู ** Creatinine, BUN และอัตราส่วน BUN/Creatinine ร่วมกับค่า eGFR** ซึ่งช่วยบอกระดับประสิทธิภาพการกรองของไตได้แม่นยำขึ้นค่ะ หากค่า Creatinine และ BUN สูงทั้งคู่ มักสัมพันธ์กับความผิดปกติของไต แต่ถ้าสูงเฉพาะ BUN อาจเกี่ยวข้องกับสาเหตุอื่น เช่น ภาวะขาดน้ำรุนแรงหรือปัญหาในระบบทางเดินอาหารค่ะ ดังนั้นการแปลผลต้องประกอบกับอาการทางคลินิกและผลตรวจอื่น ๆ ร่วมด้วยค่ะ