ภาวะดื้อต่ออินซูลินคืออะไร และจะรู้ได้อย่างไรว่าเป็น
ภาวะดื้อต่ออินซูลิน (Insulin Resistance) คือภาวะที่ร่างกายยังสามารถสร้างฮอร์โมนอินซูลินได้ตามปกติหรือมากขึ้น แต่เซลล์ต่าง ๆ ในร่างกาย เช่น กล้ามเนื้อ ตับ และไขมัน ไม่ตอบสนองต่ออินซูลินได้อย่างมีประสิทธิภาพค่ะ ทำให้ร่างกายต้องผลิตอินซูลินเพิ่มขึ้นเพื่อพยายามรักษาระดับน้ำตาลในเลือดให้คงที่ เมื่อระบบนี้ทำงานหนักต่อเนื่อง อาจนำไปสู่โรคเบาหวานชนิดที่ 2 รวมถึงโรคหัวใจและหลอดเลือดได้ค่ะ
สัญญาณเตือนและวิธีสังเกตว่ามีความเสี่ยงหรือไม่
- ระดับน้ำตาลในเลือดเริ่มสูง โดยเฉพาะค่าตรวจน้ำตาลหลังอดอาหาร (FPG) หรือระดับน้ำตาลสะสม (HbA1c)
- มีรอยผิวหนังสีคล้ำตามข้อพับ เช่น คอ รักแร้ หรือโคนขาหนีบ (Acanthosis Nigricans)
- น้ำหนักตัวเกินหรือรอบเอวใหญ่ โดยเฉพาะไขมันสะสมรอบเอว
- อ่อนเพลียง่าย ง่วงนอนหลังกินอาหาร
- ความดันโลหิตสูง หรือไขมันในเลือดผิดปกติ
การยืนยันภาวะดื้อต่ออินซูลิน ควรตรวจโดยแพทย์ ซึ่งอาจใช้การตรวจเลือดเพื่อวัดระดับอินซูลินและน้ำตาลในเลือด ทั้งก่อนและหลังการทดสอบภาระแป้ง (OGTT) หรือใช้ค่าดัชนี HOMA-IR เพื่อประเมินค่ะ หากพบว่ามีภาวะนี้ แพทย์อาจแนะนำให้ปรับอาหาร เพิ่มการออกกำลังกาย ลดน้ำหนัก และอาจให้ยาช่วย เช่น Metformin เพื่อควบคุมระดับน้ำตาลและช่วยให้ร่างกายตอบสนองต่ออินซูลินได้ดีขึ้นค่ะ