กลิ่นบุหรี่หลอนหลังหายหวัดเป็นภาวะชั่วคราวไหม
อาการได้กลิ่นบุหรี่หลอน ทั้งที่ในความเป็นจริงไม่มีควันหรือบุหรี่รอบตัว เรียกว่า Phantosmia หรือภาวะรับกลิ่นหลอนค่ะ หลังจากหายจากหวัดหรือการติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบน (รวมถึงโควิด-19) อาจเกิดจากเส้นประสาทรับกลิ่น (Olfactory nerve) หรือเยื่อบุโพรงจมูกที่ยังไม่ฟื้นตัวเต็มที่ ทำให้สมองตีความสัญญาณผิดพลาดค่ะ โดยส่วนใหญ่เป็นภาวะ ชั่วคราว และใช้เวลาหลายสัปดาห์ถึงหลายเดือนกว่าจะหายดี แต่ในบางรายอาจอยู่ได้นานกว่านั้นค่ะ
ปัจจัยที่ทำให้ภาวะนี้เป็นชั่วคราวหรือยาวนานขึ้น ได้แก่
- ระดับความรุนแรงของการอักเสบหรือการติดเชื้อที่ผ่านมาก่อนหน้า
- สุขภาพระบบประสาทและเส้นประสาทรับกลิ่นโดยทั่วไป
- การมีโรคประจำตัว เช่น ไซนัสอักเสบเรื้อรัง ภูมิแพ้ หรือโรคทางประสาท
- การสัมผัสสารเคมีหรือควันบ่อย ๆ ซึ่งอาจรบกวนการฟื้นตัวของเซลล์รับกลิ่นได้ค่ะ
คำแนะนำเบื้องต้นเพื่อลดความรำคาญและช่วยให้ฟื้นตัวเร็วขึ้น เช่น
- ล้างจมูกด้วยน้ำเกลือเพื่อลดการระคายเคือง
- หลีกเลี่ยงควันบุหรี่และกลิ่นแรง
- ฝึกดมกลิ่น (Olfactory training) เช่น ดมกลิ่นกาแฟ มะนาว กุหลาบ และยูคาลิปตัส วันละ 2 ครั้ง เพื่อกระตุ้นการฟื้นตัวของเส้นประสาทรับกลิ่น
- พักผ่อนเพียงพอและรับประทานอาหารที่มีสารต้านอนุมูลอิสระสูง เช่น ผลไม้ตระกูลเบอร์รี่ ผักใบเขียว
โดยส่วนมาก อาการนี้จะค่อย ๆ ดีขึ้นเอง แต่ถ้าเกิน 3–6 เดือนแล้วยังมีอาการ หรืออาการรุนแรงขึ้น ควรไปพบแพทย์หู คอ จมูก เพื่อตรวจละเอียดและหาสาเหตุเพิ่มเติมค่ะ