เมื่ออาทิตย์ที่แล้ว ออกกำลังกายพอออกเสร็จก็ปวดก้นกบมาก ตอนแรกก็คิดว่าเดี๋ยวก็หายพอผ่านไปเริ่มปูดบวมออกจากเส้นด้านบนของก้น ลุกอย่าง นอนตะแคงด้านขวาได้อย่างเดียว (แต่บวมข้าวขวา) เดินก็กระทบ
จากอาการที่คุณเล่ามาคือ ปวดก้นกบหลังออกกำลังกาย และต่อมามีอาการบวมปูดออกบริเวณเส้นด้านบนของก้น พร้อมกับเจ็บจนลุกหรือเดินกระทบได้ง่าย และนอนตะแคงซ้ายได้อย่างเดียว อาจมีความเป็นไปได้หลายสาเหตุค่ะ เช่น
- กล้ามเนื้อหรือเส้นเอ็นบริเวณก้นกบฉีกขาดหรืออักเสบ: อาจเกิดจากการออกแรงหรือใช้งานมากเกินไปในระหว่างออกกำลังกายค่ะ
- ฟกช้ำหรือบาดเจ็บกระดูกก้นกบ (Coccyx injury): หากมีแรงกระแทกหรือกดทับซ้ำๆ อาจทำให้กระดูกหรือเนื้อเยื่อรอบๆ อักเสบและบวมค่ะ
- ฝีหรือการติดเชื้อใต้ผิวหนัง: หากบวมชัดเจน อุ่นหรือแดง อาจเป็นฝี (Abscess) โดยเชื้อแบคทีเรียเข้าสู่ผิวหนัง ทำให้เกิดการอักเสบและเจ็บค่ะ
- ถุงน้ำหรือก้อน (Pilonidal cyst): เป็นลักษณะถุงน้ำที่เกิดบริเวณร่องก้น มักเริ่มจากการอักเสบของรูขุมขน แล้วต่อมาอาจติดเชื้อและบวมค่ะ
เบื้องต้น สิ่งที่ควรทำคือ
- พักการใช้งานบริเวณนั้น และเลี่ยงกิจกรรมที่ทำให้กระแทกหรือกดทับค่ะ
- ประคบเย็น ในช่วง 24-48 ชั่วโมงแรกเพื่อลดบวม แล้วจึงประคบอุ่นในช่วงต่อมาเพื่อลดอาการตึงและกระตุ้นการไหลเวียนเลือดค่ะ
- สังเกตอาการ เช่น ขนาดบวม, ความร้อนของผิว, มีไข้ หรือหนอง หากมีควรรีบพบแพทย์ค่ะ
- การใช้ยาลดปวดหรือต้านการอักเสบ เช่น ibuprofen หรือ paracetamol ช่วยบรรเทาได้ แต่ควรใช้ตามคำแนะนำและไม่มีข้อห้ามค่ะ
อย่างไรก็ตาม เนื่องจากคุณมีอาการบวมและปูดชัดเจน พร้อมกับความเจ็บที่รบกวนมาก แนะนำให้ไปตรวจแพทย์หรือศัลยแพทย์ทั่วไป เพื่อทำการคลำ ตรวจ หรืออัลตราซาวด์ดูว่าเป็นการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อ/เอ็น หรือเป็นฝีที่ต้องระบายหนองค่ะ เพราะหากปล่อยไว้อาจลุกลามหรือเกิดภาวะแทรกซ้อนได้ค่ะ
มันบวมแบบไม่ได้นิ่มๆ ไม่มีหัว
จากที่คุณบอกว่า ก้อนบวมบริเวณก้นกบไม่ได้นิ่ม ไม่มีหัวหนอง และรู้สึกแข็ง อาจบ่งบอกได้ว่ามีการบาดเจ็บหรือการอักเสบของเนื้อเยื่อที่ลึกกว่าชั้นผิวค่ะ สาเหตุที่เป็นไปได้ เช่น
- กล้ามเนื้อหรือเอ็นฉีกขาด/อักเสบ : หลังออกกำลังกาย หากมีการใช้งานหนักหรือผิดท่ากล้ามเนื้อด้านก้นกบหรือสะโพก อาจเกิดการฉีกขาดเล็กน้อย แล้วเกิดบวมจากเลือดหรือของเหลวในชั้นเนื้อเยื่อ
- Hematoma (ก้อนเลือด) : หากมีการกระแทกหรือแรงกด มักทำให้เส้นเลือดฝอยแตก เลือดออกใต้ผิวหนังจนเกิดก้อนแข็ง
- การอักเสบของถุงน้ำหรือเนื้อเยื่อ (Pilonidal cyst อักเสบหรือ bursitis) : แม้ไม่มีหัวหนอง ก้อนอาจยังอยู่ในขั้นต้นของการอักเสบก็ได้ค่ะ
เบื้องต้นแนะนำให้
- พักการใช้กล้ามเนื้อบริเวณนั้น และเลี่ยงนั่งนานหรือท่าที่กดตรงก้นกบค่ะ
- ประคบเย็นใน 48 ชั่วโมงแรกเพื่อลดบวม และหลังจากนั้นอาจประคบอุ่นช่วยให้เลือดไหลเวียนดีขึ้นค่ะ
- รับประทานยาลดปวด/อักเสบ เช่น ibuprofen หรือ paracetamol ถ้าไม่มีโรคประจำตัวหรือข้อห้ามค่ะ
- ติดตามอาการ หากก้อนโตขึ้น เจ็บมากขึ้น หรือเริ่มมีผิวแดงร้อน ให้รีบไปพบแพทย์เพื่อตรวจเช็ก อาจจำเป็นต้องทำอัลตราซาวด์หรือเอกซเรย์เพื่อตัดสาเหตุที่ต้องรักษาเจาะ/ผ่าค่ะ
ในกรณีนี้ ถ้าอาการไม่ทุเลาภายใน 3-5 วัน หรือมีอาการร่วมเช่นไข้ เจ็บร้าว หรือเดินลำบาก แนะนำไปพบแพทย์โดยเร็ว เพราะอาจเป็นก้อนเลือดหรือการอักเสบที่ต้องทำหัตถการค่ะ