วัคซีนไข้หวัดใหญ่สามารถป้องกันไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ที่เพิ่งเกิดขึ้นได้หรือไม่
โดยทั่วไป วัคซีนไข้หวัดใหญ่ที่ผลิตในแต่ละปีจะถูกออกแบบตามสายพันธุ์ของไวรัสที่คาดว่าจะระบาดในฤดูกาลนั้น ๆ ซึ่งองค์การอนามัยโลก (WHO) จะใช้ข้อมูลการเฝ้าระวังทั่วโลกมาพยากรณ์และเลือกสายพันธุ์หลัก 3-4 สายพันธุ์ที่มีแนวโน้มระบาดค่ะ ดังนั้น หากมี ไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ที่เพิ่งเกิดขึ้น วัคซีนที่มีอยู่ในปีนั้นอาจ ไม่ครอบคลุม หรือมีประสิทธิภาพลดลง เนื่องจากแอนติเจนในไวรัสสายพันธุ์ใหม่อาจแตกต่างจากสายพันธุ์ที่วัคซีนครอบคลุมค่ะ
อย่างไรก็ตาม วัคซีนที่ฉีดอาจยังมีประโยชน์ในบางด้าน เช่น
- อาจให้ ภูมิคุ้มกันบางส่วนแบบ cross-protection ถ้าไวรัสใหม่มีความใกล้เคียงทางพันธุกรรมกับสายพันธุ์ในวัคซีน
- ลดความรุนแรงของอาการ แม้จะติดเชื้อสายพันธุ์ที่วัคซีนไม่พอดี
- ช่วยลดภาระโรค จากการป้องกันไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์เดิม ๆ ที่ยังมีการระบาดร่วมกันค่ะ
หากเกิดไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ที่แพร่เชื้อได้มากและก่อโรครุนแรง องค์การอนามัยโลกและหน่วยงานสาธารณสุขจะเร่งทำการพัฒนาวัคซีนเฉพาะสายพันธุ์นั้น ซึ่งอาจใช้เวลาในการผลิตและกระจายวัคซีนหลายเดือนค่ะ ช่วงที่ยังไม่มีวัคซีนที่ตรงสายพันธุ์ จึงควรใช้มาตรการป้องกันส่วนบุคคล เช่น ล้างมือบ่อย ๆ สวมหน้ากากอนามัย เว้นระยะห่าง และหลีกเลี่ยงสถานที่แออัดค่ะ