การตรวจสุขภาพร่างกายก่อนบริจาคเลือดต้องตรวจอะไรบ้าง และมีเงื่อนไขอะไรที่ทำให้บริจาคไม่ได้
การตรวจสุขภาพร่างกายก่อนบริจาคเลือด เป็นขั้นตอนสำคัญเพื่อความปลอดภัยทั้งของผู้บริจาคและผู้รับเลือดค่ะ โดยปกติแล้วจะมีการตรวจและซักประวัติในหลายด้าน เช่น
- การซักประวัติสุขภาพทั่วไป เช่น โรคประจำตัว ประวัติการผ่าตัด ประวัติการรับ/บริจาคเลือด การใช้ยา การเดินทางไปพื้นที่เสี่ยงโรคติดเชื้อค่ะ
- การตรวจร่างกายพื้นฐาน ได้แก่ วัดความดันโลหิต ชีพจร อุณหภูมิร่างกาย และชั่งน้ำหนัก
- การตรวจเลือดเบื้องต้น เพื่อตรวจระดับความเข้มข้นของเม็ดเลือดแดง (Hemoglobin) และคัดกรองโรคติดเชื้อที่ถ่ายทอดทางเลือด เช่น ไวรัสตับอักเสบบี ซี ซิฟิลิส และ HIV เป็นต้นค่ะ
ส่วนเงื่อนไขที่ทำให้ไม่สามารถบริจาคเลือดได้ อาจมีทั้งแบบชั่วคราวและถาวร เช่น
- เงื่อนไขชั่วคราว: น้ำหนักน้อยกว่า 45 กก., พักผ่อนน้อย, มีไข้หรือเจ็บป่วย, เพิ่งถอนฟันหรือผ่าตัด, เพิ่งรับวัคซีน, กำลังตั้งครรภ์หรือเพิ่งคลอด, มีประวัติไปพื้นที่ระบาดของโรคมาลาเรีย หรือมีพฤติกรรมเสี่ยงต่อการติดเชื้อทางเลือดค่ะ
- เงื่อนไขถาวร: มีโรคหัวใจหรือปอดเรื้อรังรุนแรง, โรคมะเร็งบางชนิด, โรคติดเชื้อเรื้อรังเช่นไวรัสตับอักเสบซีหรือ HIV, เคยใช้สารเสพติดทางฉีดยา เป็นต้นค่ะ
การเตรียมตัวก่อนบริจาคเลือดจึงควรนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ ดื่มน้ำมาก ๆ รับประทานอาหารเช้า/กลางวันที่มีโปรตีนและธาตุเหล็กเพียงพอ หลีกเลี่ยงอาหารมันจัด ก่อนบริจาคประมาณ 5–6 ชั่วโมง และควรงดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์อย่างน้อย 24 ชั่วโมงก่อนการบริจาคค่ะ