สาเหตุและการดูแลอาการชาหลังถอนฟัน

หลังถอนฟันแล้วมีอาการชาที่ลิ้นหรือปากชาเกิดจากอะไร และจะหายเองหรือต้องพบหมอฟัน

อาการชาที่ลิ้นหรือปากหลังถอนฟันสามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุค่ะ โดยสาเหตุที่พบได้บ่อยคือ

  1. การกระทบกระเทือนเส้นประสาท – ฟันที่อยู่ใกล้เส้นประสาท เช่น ฟันกรามล่างซี่ในสุด อาจอยู่ใกล้เส้นประสาทขากรรไกรล่าง (Inferior alveolar nerve) หรือเส้นประสาทลิ้น (Lingual nerve) การถอนฟันอาจทำให้เส้นประสาทถูกกดหรือบาดเจ็บ
  2. ผลจากยาชา – หลังถอนฟัน ยาชาที่ฉีดอาจใช้เวลาหลายชั่วโมงกว่าจะหมดฤทธิ์ จึงทำให้รู้สึกชาได้ช่วงหนึ่ง
  3. บวมกดทับเส้นประสาท – การอักเสบหรือบวมรอบบริเวณถอนฟัน อาจกดทับเส้นประสาททำให้เกิดอาการชา
  4. ภาวะแทรกซ้อนหายาก – เช่น เส้นประสาทถูกตัดหรือเสียหายถาวร แม้จะพบไม่บ่อย แต่ก็เป็นไปได้ในบางกรณีค่ะ

โดยทั่วไปอาการชาจากยาชาหรือบวมจะค่อย ๆ ดีขึ้นภายใน ไม่กี่ชั่วโมงถึงสองสามวัน แต่ถ้าเส้นประสาทถูกกระทบกระเทือนมาก อาจใช้เวลา หลายสัปดาห์ถึงหลายเดือน ในการฟื้นฟูค่ะ หากพบว่า

  • อาการชาไม่ดีขึ้นเลยภายใน 24–48 ชั่วโมง
  • หรือมีอาการร่วมอื่น เช่น ปวดรุนแรงมากขึ้น รู้สึกเสียวแปล๊บ ๆ หรือสูญเสียความรู้สึกชัดเจนในบางบริเวณ
    แนะนำให้กลับไปพบหมอฟันทันทีเพื่อประเมินและให้การรักษาเพิ่มเติมค่ะ

การดูแลเบื้องต้นเพื่อช่วยลดการอักเสบและสนับสนุนการฟื้นตัวคือ

  • ประคบเย็นใน 24 ชั่วโมงแรกเพื่อลดบวม
  • หลีกเลี่ยงการกัด เคี้ยว หรือเกร็งบริเวณที่ถอนฟัน
  • รักษาสุขอนามัยช่องปากให้ดี แต่แปรงอย่างเบามือบริเวณแผล
  • งดสูบบุหรี่และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เพราะจะชะลอการฟื้นตัว
    หากเป็นการบาดเจ็บเส้นประสาท หมอฟันอาจให้ยาเสริมการฟื้นระบบประสาทหรือส่งต่อไปยังแพทย์เฉพาะทางค่ะ