ความสัมพันธ์ระหว่างตาเหลือง (ดีซ่าน) กับโรคตับ

อาการตาเหลืองหรือดีซ่านเป็นสัญญาณของตับเสื่อมหรือตับอักเสบจริงหรือไม่

อาการตาเหลืองหรือที่เรียกว่า “ดีซ่าน” เกิดจากการที่มีสารบิลิรูบิน (Bilirubin) ในเลือดสูงกว่าปกติ ซึ่งมักเกิดจากการที่ร่างกายไม่สามารถกำจัดบิลิรูบินได้ตามปกติค่ะ โดยสาเหตุอาจเกี่ยวข้องกับตับจริง แต่อาจมีปัจจัยอื่นที่ไม่ใช่โรคตับก็ได้ ดังนี้ค่ะ

สาเหตุที่เกี่ยวข้องกับตับและทางเดินน้ำดี

  • โรคตับอักเสบ (Hepatitis) จากไวรัส, แอลกอฮอล์ หรือยา
  • ตับแข็ง (Cirrhosis) หรือตับเสื่อมจากการอักเสบเรื้อรัง
  • ท่อน้ำดีอุดตัน เช่น นิ่วในท่อน้ำดี หรือเนื้องอกกดทับทางเดินน้ำดี
  • ภาวะไขมันพอกตับที่ลุกลามจนทำให้ตับทำงานลดลง

สาเหตุอื่นที่ไม่เกี่ยวกับการเสื่อมของตับโดยตรง

  • โรคเลือดบางชนิด เช่น โรคธาลัสซีเมีย, เม็ดเลือดแดงแตกง่าย (Hemolytic anemia) ทำให้มีบิลิรูบินเพิ่มขึ้น
  • การติดเชื้อรุนแรงบางชนิด
  • ทารกแรกเกิดที่ตับยังทำงานไม่เต็มที่ ทำให้เกิดดีซ่านชั่วคราว

โดยสรุป อาการตาเหลืองสามารถเป็นสัญญาณของโรคตับ เช่น ตับอักเสบหรือตับเสื่อม แต่ไม่ใช่สาเหตุเดียวเสมอไป จำเป็นต้องตรวจเลือด (วัดค่าการทำงานของตับและระดับบิลิรูบิน) และอาจต้องอัลตราซาวด์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แน่ชัดค่ะ หากมีอาการตาเหลืองร่วมกับอ่อนเพลีย ปัสสาวะสีเข้ม หรือท้องบวม ควรรีบพบแพทย์ตรวจโดยด่วนค่ะ