อาการขาบวมเกิดจากโรคอะไรหรืออาจเกิดจากการไหลเวียนเลือดไม่ดีเท่านั้น
อาการขาบวมสามารถเกิดจากหลายสาเหตุ ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการไหลเวียนเลือดไม่ดีค่ะ โดยสาเหตุที่พบได้บ่อยมีดังนี้
- ปัญหาการไหลเวียนเลือด: เช่น เส้นเลือดดำมีปัญหา (หลอดเลือดดำไม่แข็งแรง ทำให้เลือดคั่งในขา หรือ varicose veins) และลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำ (deep vein thrombosis – DVT) ซึ่งอาจทำให้ขาบวมและปวดค่ะ
- ระบบน้ำเหลืองทำงานผิดปกติ: เช่น ภาวะน้ำเหลืองคั่ง (lymphedema) เกิดจากต่อมน้ำเหลืองถูกทำลาย หรืออุดตัน ทำให้ของเหลวสะสมในเนื้อเยื่อค่ะ
- โรคหัวใจ ไต หรือ ตับ: ภาวะหัวใจล้มเหลว (heart failure) ทำให้เลือดไหลเวียนกลับไม่ดี ไตทำงานบกพร่องทำให้ร่างกายขับน้ำออกไม่พอ หรือโรคตับบางชนิดทำให้มีน้ำสะสมในร่างกายค่ะ
- การตั้งครรภ์หรือฮอร์โมนเปลี่ยนแปลง: ทำให้ร่างกายกักเก็บน้ำและเลือดไหลเวียนช้าลงค่ะ
- การนั่งหรือยืนนาน: ไม่ขยับตัวนานเกินไปทำให้เลือดและน้ำเหลวคั่งที่ขาค่ะ
โดยทั่วไป การไหลเวียนเลือดไม่ดีเป็นหนึ่งในสาเหตุสำคัญ แต่หากมีอาการขาบวมร่วมกับอาการอื่น เช่น เหนื่อยง่าย หายใจติดขัด ปวดขา หรือมีผิวแดงร้อน ควรพบแพทย์ทันทีเพื่อประเมินและตรวจเพิ่มเติมค่ะ การรักษาจะขึ้นอยู่กับสาเหตุ เช่น หากเป็นจากการไหลเวียนเลือดไม่ดี อาจใช้วิธีใส่ถุงน่องรัดขา ปรับท่าทางการนั่ง ยืดเหยียดกล้ามเนื้อ หรือปรับอาหารเพื่อลดโซเดียมค่ะ
หากอาการบวมเกิดขึ้นเฉียบพลัน ร่วมกับปวดมาก หรือมีรอยแดงร้อน อาจเป็นสัญญาณอันตรายของลิ่มเลือดอุดตันที่ต้องรีบไปโรงพยาบาลทันทีค่ะ การวินิจฉัยที่ถูกต้องต้องอาศัยการตรวจร่างกายและบางครั้งต้องทำอัลตราซาวด์หลอดเลือดเพื่อดูการไหลเวียนของเลือดค่ะ