ทำไมนักบินอวกาศจึงเสี่ยงต่อการติดเชื้อหลังจากการปฏิบัติภารกิจนานๆ
สาเหตุที่นักบินอวกาศมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อหลังจากการปฏิบัติภารกิจในอวกาศเป็นเวลานาน เกิดจากหลายปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับสภาพแวดล้อมและการทำงานของระบบร่างกายในสภาพไร้น้ำหนักค่ะ
- การเปลี่ยนแปลงระบบภูมิคุ้มกัน: เมื่ออยู่ในสภาวะแรงโน้มถ่วงต่ำ ระบบภูมิคุ้มกันจะทำงานลดลง เซลล์เม็ดเลือดขาวบางชนิดตอบสนองต่อการโจมตีของเชื้อโรคช้าลง ทำให้ร่างกายมีความสามารถต้านทานเชื้อโรคลดลงค่ะ
- ความเครียดทางกายและจิตใจ: นักบินอวกาศเผชิญความเครียดสูงจากการทำงานต่อเนื่อง ระดับฮอร์โมนคอร์ติซอลสูงขึ้น ซึ่งฮอร์โมนนี้สามารถกดการทำงานของภูมิคุ้มกันได้ค่ะ
- การเปลี่ยนแปลงของระบบไหลเวียนเลือดและของเหลว: ในสภาพไร้น้ำหนัก การเคลื่อนตัวของของเหลวในร่างกายต่างไปจากบนโลก ทำให้เยื่อบุทางเดินหายใจอาจแห้งลง ส่งผลให้เชื้อโรคเข้าสู่ร่างกายง่ายขึ้นค่ะ
นอกจากนี้ยังมีปัจจัยจาก ไมโครบในยานอวกาศ ซึ่งแม้จะถูกควบคุมอย่างดี แต่เชื้อโรคบางชนิดสามารถปรับตัวให้ทนต่อสภาพอวกาศได้ อีกทั้งเชื้อที่อยู่ในสภาพปิดและหมุนเวียนอากาศ อาจมีโอกาสสะสมและก่อโรคมากขึ้นค่ะ แม้จะไม่มีการรับเชื้อใหม่จากภายนอก แต่เชื้อที่ร่างกายมีอยู่เดิม เช่นเชื้อไวรัสแฝง (Herpesvirus) อาจถูกกระตุ้นให้ทำงานเมื่อภูมิคุ้มกันลดลงค่ะ
เมื่อกลับมาโลก นักบินอวกาศจะเผชิญกับความเปลี่ยนแปลงทางกายภาพและภูมิคุ้มกัน ต้องปรับตัวเข้ากับแรงโน้มถ่วงเดิม ส่งผลให้ระบบต่างๆ ยังอยู่ในภาวะอ่อนแอ จึงมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อเพิ่มขึ้น ดังนั้นการติดตามดูแลสุขภาพหลังภารกิจเป็นสิ่งจำเป็นมากค่ะ