หากมีนิ่วในท่อน้ำดีร่วมกับตับอ่อนอักเสบเฉียบพลันจำเป็นต้องส่องกล้อง ERCP เพื่อคีบนิ่วออกทันทีหรือควรรอให้อักเสบลดลงก่อน
ในกรณีที่ผู้ป่วยมี ตับอ่อนอักเสบเฉียบพลัน (Acute pancreatitis) ร่วมกับ นิ่วในท่อน้ำดี (Choledocholithiasis) การพิจารณาว่าควรทำ ERCP (Endoscopic Retrograde Cholangiopancreatography) ทันทีหรือต้องรอก่อนนั้น ขึ้นอยู่กับความรุนแรงและอาการแสดงของผู้ป่วยค่ะ
โดยหลักทั่วไปมีแนวทางดังนี้
- ถ้ามีภาวะทางเดินน้ำดีอุดตันอย่างรุนแรง (Obstructive jaundice) ร่วมกับการติดเชื้อในท่อน้ำดี (Acute cholangitis) → แนะนำให้ทำ ERCP ด่วนภายใน 24 ชั่วโมง เพื่อเอานิ่วออกและเปิดทางน้ำดีค่ะ
- ถ้ามีตับอ่อนอักเสบเฉียบพลัน แต่ไม่มีสัญญาณของการติดเชื้อในท่อน้ำดี และการอุดตันไม่รุนแรง → มักจะรอให้อาการอักเสบของตับอ่อนลดลงก่อนค่อยทำ ERCP เนื่องจากการทำทันทีอาจกระตุ้นให้ตับอ่อนอักเสบแย่ลงค่ะ
- กรณีที่อาการไม่ชัดเจน → แพทย์อาจใช้การตรวจเช่น MRCP หรือ EUS เพื่อช่วยยืนยันว่ามีนิ่วค้างในท่อน้ำดีจริงก่อนตัดสินใจทำค่ะ
เหตุผลสำคัญคือ การทำ ERCP เป็นหัตถการที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น ตับอ่อนอักเสบจากการส่องกล้อง เลือดออก หรือทะลุ ดังนั้น จึงมักจะเลือกทำในเวลาที่จำเป็นเร่งด่วน หรือหลังจากที่สภาพร่างกายผู้ป่วยมีเสถียรภาพเพียงพอแล้วค่ะ แผนการรักษาที่ดีที่สุดจึงต้องพิจารณาร่วมกันระหว่างอายุรแพทย์ทางเดินอาหาร ศัลยแพทย์ และทีมดูแลผู้ป่วยค่ะ