การตรวจหาเซลล์มะเร็งในกระแสเลือด Liquid Biopsy แม่นยำพอที่จะใช้ติดตามการรักษาแทนการ CT Scan ในมะเร็งปอดหรือไม่
การตรวจหาเซลล์มะเร็งหรือชิ้นส่วนสารพันธุกรรมของมะเร็งในกระแสเลือด หรือที่เรียกว่า Liquid Biopsy (เช่น ctDNA: circulating tumor DNA) เป็นเทคโนโลยีที่ก้าวหน้ามากในปัจจุบันค่ะ จุดเด่นคือเป็นการเจาะเลือดที่มีความเสี่ยงต่ำ ไม่ต้องผ่าตัดหรือฉายรังสี และสามารถทำซ้ำได้บ่อยเพื่อใช้ติดตามการรักษาหรือการกลับมาเป็นซ้ำของโรคได้คะ อย่างไรก็ตาม ความแม่นยำและขีดจำกัดยังต้องพิจารณาเป็นรายกรณีค่ะ
ข้อดีของ Liquid Biopsy
- สามารถตรวจพบการกลายพันธุ์ของยีนที่เกี่ยวข้องกับมะเร็ง lung cancer ได้ โดยเฉพาะในผู้ป่วยที่ต้องติดตามการดื้อยากลุ่ม targeted therapy ค่ะ
- อาจตรวจพบสัญญาณของโรคได้เร็วกว่าการตรวจภาพทางรังสีในบางกรณี เช่น พบ ctDNA เพิ่มขึ้นก่อนเห็นรอยโรคจาก CT Scan
- ใช้ติดตามผลหลังการผ่าตัดหรือการรักษาเพื่อตรวจ minimal residual disease (MRD) ได้ค่ะ
ข้อจำกัดและข้อควรระวัง
- ความไว (sensitivity) ของการตรวจยังต่ำในบางกรณี โดยเฉพาะถ้าปริมาณเซลล์มะเร็งหรือ ctDNA ในเลือดน้อย เช่น ในมะเร็งระยะต้นหรือเมื่อก้อนมีขนาดเล็กมากค่ะ
- ไม่สามารถบอกตำแหน่งและขนาดก้อนมะเร็งได้ ต่างจาก CT Scan ที่ให้ข้อมูลด้านกายภาพและโครงสร้างค่ะ
- ในทางปฏิบัติ แพทย์มักใช้ Liquid Biopsy ร่วมกับการถ่ายภาพ (เช่น CT หรือ PET/CT) เพื่อประเมินทั้งระดับโมเลกุลและภาพรวมของโรคค่ะ
สรุปคือ Liquid Biopsy ยังไม่สามารถแทนที่ CT Scan ได้อย่างสมบูรณ์ สำหรับการติดตามมะเร็งปอดในปัจจุบัน โดยมักใช้เป็นเครื่องมือเสริมเพื่อเพิ่มความเร็วและความแม่นยำในการประเมินผลการรักษาหรือการตรวจพบโรคกลับมาเป็นซ้ำค่ะ หากคุณสนใจใช้วิธีนี้ ควรปรึกษาแพทย์เฉพาะทางด้านมะเร็งวิทยาเพื่อวางแผนการติดตามที่เหมาะสมค่ะ