ทำไมถึงปัสสาวะเล็ดเวลาไอหรือจามแรงๆ
อาการปัสสาวะเล็ดเวลาไอหรือจามแรงๆ เป็นภาวะที่เรียกว่า “ภาวะกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ชนิดเครียด” (Stress Urinary Incontinence) ค่ะ เกิดขึ้นจากแรงดันภายในช่องท้องเพิ่มสูงขึ้นอย่างฉับพลัน เช่น เวลาไอ จาม หัวเราะ หรือออกแรง ซึ่งแรงดันนี้จะกดกระเพาะปัสสาวะให้ปล่อยปัสสาวะออกมาโดยที่กล้ามเนื้อที่ควบคุมการขับถ่ายไม่สามารถเกร็งต้านไว้ได้ทันค่ะ
สาเหตุที่พบบ่อย ได้แก่
- กล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานอ่อนแรง ซึ่งอาจเกิดจากการตั้งครรภ์ การคลอดบุตรหลายครั้ง หรืออายุที่มากขึ้นค่ะ
- ฮอร์โมนเอสโตรเจนลดลงหลังวัยหมดประจำเดือน ทำให้ความยืดหยุ่นของเนื้อเยื่อรอบท่อปัสสาวะและกระเพาะปัสสาวะลดลงค่ะ
- น้ำหนักเกินหรือโรคอ้วน เพราะน้ำหนักตัวที่มากจะเพิ่มแรงกดในช่องท้องตลอดเวลา
- การผ่าตัดในอุ้งเชิงกรานบางชนิดหรือการบาดเจ็บที่ระบบประสาท ก็สามารถทำให้กล้ามเนื้อและกลไกการปิดกั้นปัสสาวะทำงานไม่ดีค่ะ
แนวทางจัดการเบื้องต้น ได้แก่
- ฝึกขมิบกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน (Kegel exercise) อย่างสม่ำเสมอ
- ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ
- ลดการดื่มชา กาแฟ และเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน ซึ่งอาจกระตุ้นการปัสสาวะ
- หากอาการไม่ดีขึ้น ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินและอาจพิจารณาการใช้เครื่องพยุง (Pessary) หรือการผ่าตัดแก้ไขค่ะ
ถ้าคุณต้องการ ฉันสามารถแนะนำวิธีขมิบกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานแบบละเอียด เพื่อช่วยลดอาการได้ค่ะ คุณสนใจให้ฉันสอนให้ไหมคะ?