ถ้าเป็นมะเร็งกล่องเสียงต้องผ่าตัดออกหมดจะพูดผ่านเครื่องช่วยยังไง
หากเป็นมะเร็งกล่องเสียงแล้วแพทย์จำเป็นต้องผ่าตัดเอากล่องเสียงออกทั้งหมด (Total Laryngectomy) ผู้ป่วยจะสูญเสียความสามารถในการเปล่งเสียงด้วยสายเสียงตามปกติค่ะ อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันมีกลวิธีและอุปกรณ์หลายแบบที่จะช่วยให้สามารถสื่อสารได้อีกครั้ง ดังนี้ค่ะ
วิธีและเทคโนโลยีช่วยพูดหลังผ่าตัด
-
Electrolarynx (เครื่องสั่นเสียงไฟฟ้า)
- เป็นอุปกรณ์ขนาดเล็กที่ใช้วางแนบกับคอหรือภายในช่องปาก เครื่องจะสร้างการสั่นสะเทือนแทนสายเสียง
- ผู้ใช้ขยับปากและลิ้นเหมือนการพูดปกติ เสียงที่ออกมาจะเป็นเสียงสังเคราะห์
- ข้อดี: ใช้งานง่าย พกพาสะดวก เหมาะสำหรับใช้ทันทีหลังผ่าตัดหรือในช่วงฝึกพูด
- ข้อเสีย: เสียงจะไม่เป็นธรรมชาติมากนัก
-
Tracheoesophageal Puncture (TEP) + Voice Prosthesis
- เป็นการผ่าตัดสร้างช่องเล็ก ๆ ระหว่างหลอดลมกับหลอดอาหาร แล้วใส่วาล์วพลาสติก (voice prosthesis)
- เมื่อผู้ป่วยปิดรูเปิดที่คอและเป่าลมหายใจ อากาศจะผ่านวาล์วเข้าสู่หลอดอาหารและเกิดเสียงที่ใกล้เคียงธรรมชาติ
- ข้อดี: เสียงชัด เป็นธรรมชาติมากกว่า และพูดได้ต่อเนื่อง
- ข้อเสีย: ต้องมีการผ่าตัดเพิ่ม และต้องดูแลอุปกรณ์อย่างสม่ำเสมอ
-
Esophageal Speech (การพูดด้วยลมจากหลอดอาหาร)
- ผู้ป่วยกลืนอากาศเข้าไปในหลอดอาหาร แล้วดันออกให้เกิดการสั่นที่ผนังหลอดอาหาร
- ข้อดี: ไม่ต้องใช้อุปกรณ์ถาวร
- ข้อเสีย: ฝึกยาก ต้องใช้เวลาฝึกหลายสัปดาห์หรือเดือน และมักพูดได้ประโยคสั้น
โดยทั่วไป หลังผ่าตัด แพทย์และนักแก้ไขการพูด (Speech-language pathologist) จะช่วยฝึกการใช้วิธีที่เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละรายค่ะ หากคุณหรือคนใกล้ชิดอยู่ในช่วงวางแผนการผ่าตัด ควรปรึกษาศัลยแพทย์หูคอจมูกและนักแก้ไขการพูดตั้งแต่เนิ่น ๆ เพื่อเตรียมความพร้อมทั้งด้านร่างกายและการสื่อสารหลังผ่าตัดค่ะ