การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมในผู้ป่วยโรคหัวใจที่ต้องทานยาละลายลิ่มเลือดควรหยุดยากี่วันและใช้ยาตัวไหนทดแทน
การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมถือเป็นการผ่าตัดใหญ่ที่มีความเสี่ยงต่อการเสียเลือดมาก ดังนั้นการจัดการเรื่องยาละลายลิ่มเลือดจึงสำคัญมากเพื่อลดความเสี่ยงเลือดออกและป้องกันไม่ให้เกิดลิ่มเลือดซ้ำค่ะ โดยแนวทางทั่วไปจะขึ้นอยู่กับชนิดของยาที่ผู้ป่วยใช้อยู่และระดับความเสี่ยงของโรคหัวใจ/การเกิดลิ่มเลือดของผู้ป่วยค่ะ
-
Warfarin
- ควรหยุดประมาณ 5 วันก่อนผ่าตัด เพื่อให้ค่า INR กลับสู่ระดับปลอดภัย (<1.5) ค่ะ
- ในผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงสูง (เช่น ลิ้นหัวใจเทียมแบบ mechanical, ภาวะลิ่มเลือดอุดตันในปอดหรือหลอดเลือดดำลึกภายใน 3 เดือนที่ผ่านมา, ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะร่วมกับคะแนนความเสี่ยงสูง) แพทย์มักพิจารณา bridging anticoagulation ด้วย Low Molecular Weight Heparin (LMWH) เช่น enoxaparin หรือ unfractionated heparin ระหว่างหยุด warfarin ค่ะ
-
ยากลุ่ม Direct Oral Anticoagulants (DOACs) เช่น apixaban, rivaroxaban, dabigatran
- หากไตทำงานปกติ มักหยุด 48 ชั่วโมงก่อนผ่าตัดใหญ่ แต่ถ้าไตทำงานบกพร่อง อาจต้องหยุดนานขึ้นเป็น 72 ชั่วโมงค่ะ
- ปกติไม่ค่อยมีการใช้ bridging ยกเว้นกรณีพิเศษที่มีความเสี่ยงลิ่มเลือดสูงมากค่ะ
-
ยาต้านเกล็ดเลือด (antiplatelet) เช่น aspirin, clopidogrel
- Aspirin อาจหยุดหรือคงไว้ ขึ้นกับความเสี่ยงหัวใจ
- Clopidogrel ควรหยุด 5-7 วันก่อนผ่าตัดในกรณีเสี่ยงเลือดออกสูงค่ะ
โดยทั้งหมดนี้จำเป็นต้องประเมินร่วมกับศัลยแพทย์และแพทย์หัวใจ เนื่องจากต้องชั่งน้ำหนักระหว่างความเสี่ยงเลือดออกกับความเสี่ยงการเกิดลิ่มเลือดอุดตันซ้ำค่ะ ดังนั้น ผู้ป่วยไม่ควรหยุดยาด้วยตนเอง ควรมีแผนล่วงหน้า (perioperative anticoagulation plan) ที่ชัดเจน รวมทั้งการกลับมาเริ่มยาเดิมหลังผ่าตัดเมื่อไม่มีความเสี่ยงเลือดออกต่อเนื่องค่ะ