อาการปัสสาวะเล็ดเวลาเดินเร็ว
อาการปัสสาวะเล็ดเวลาเดินเร็วหรือออกแรง เป็นอาการที่มักเกี่ยวข้องกับภาวะกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานอ่อนแรง หรือที่เรียกว่า “stress urinary incontinence” ค่ะ ภาวะนี้เกิดขึ้นเมื่อแรงดันในช่องท้องเพิ่มขึ้น เช่น ตอนเดินเร็ว, วิ่ง, ยกของหนัก หรือไอ-จาม แล้วกล้ามเนื้อและหูรูดกระเพาะปัสสาวะไม่สามารถปิดแน่นเพื่อกักปัสสาวะได้ค่ะ
สาเหตุที่พบได้บ่อย เช่น
- กล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานอ่อนแรง จากการตั้งครรภ์และคลอดบุตร หรืออายุที่เพิ่มขึ้นค่ะ
- ฮอร์โมนเอสโตรเจนลดลง ในช่วงวัยหมดประจำเดือน ทำให้เนื้อเยื่อบริเวณทางเดินปัสสาวะยืดหยุ่นน้อยลงค่ะ
- น้ำหนักตัวมาก ทำให้แรงดันในช่องท้องสูงขึ้น
- โรคหรือการผ่าตัด ที่กระทบต่อระบบประสาทหรือโครงสร้างทางเดินปัสสาวะ เช่น ผ่าตัดต่อมลูกหมากในผู้ชาย หรือผ่าตัดบริเวณเชิงกรานในผู้หญิงค่ะ
วิธีดูแลและป้องกันเบื้องต้น
- ฝึกขมิบกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน (Kegel exercise) วันละหลายรอบ เพื่อเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อค่ะ
- ควบคุมน้ำหนัก เพื่อให้แรงดันในช่องท้องลดลง
- หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มบางชนิด ที่กระตุ้นการขับปัสสาวะ เช่น คาเฟอีนหรือแอลกอฮอล์
- ในบางกรณีอาจพิจารณา การทำกายภาพบำบัด หรือใช้ อุปกรณ์เสริม เช่น pessary หรือแม้แต่การผ่าตัดแก้ไขค่ะ
ถ้าอาการรบกวนชีวิตประจำวันหรือเป็นมาก ควรไปพบแพทย์เพื่อประเมินและวางแผนการรักษาที่เหมาะสมต่อไปค่ะ