โอกาสถ่ายทอดทางพันธุกรรมของโรคซึมเศร้า

โรคซึมเศร้าสามารถถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้กี่เปอร์เซ็นต์ถ้าพ่อหรือแม่เคยมีประวัติการรักษา

โรคซึมเศร้ามีปัจจัยทางพันธุกรรมเข้ามาเกี่ยวข้องพอสมควรค่ะ แต่อาจไม่ได้หมายความว่าถ้าพ่อหรือแม่มีประวัติเป็นโรคนี้ ลูกจะต้องเป็นแน่นอน เพียงแต่โอกาสความเสี่ยงจะเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับคนทั่วไป โดยข้อมูลจากงานวิจัยพบว่า

  • ถ้าพ่อหรือแม่มีประวัติเป็นโรคซึมเศร้า ความเสี่ยงที่ลูกจะเป็นอยู่ที่ประมาณ 20-30% ค่ะ
  • ถ้าทั้งพ่อและแม่เคยมีประวัติ โรคซึมเศร้า ความเสี่ยงอาจเพิ่มขึ้นเป็นราว 40-50%
  • ในกรณีที่เป็นญาติใกล้ชิดอื่น เช่น พี่น้องแท้ ความเสี่ยงเฉลี่ยจะสูงกว่าคนทั่วไปแต่ต่ำกว่ากรณีที่เป็นบิดาหรือมารดาโดยตรงค่ะ

แม้ปัจจัยทางพันธุกรรมจะมีบทบาท แต่โรคซึมเศร้าไม่ได้เกิดจากพันธุกรรมเพียงอย่างเดียว ปัจจัยด้านสภาพแวดล้อม การเลี้ยงดู เหตุการณ์กระทบกระเทือนจิตใจ ระดับสารเคมีในสมอง และพฤติกรรมการใช้ชีวิต มีส่วนร่วมอย่างมากในการแสดงออกของโรคค่ะ ดังนั้น แม้จะมีพันธุกรรมเสี่ยง แต่ก็สามารถลดโอกาสเกิดโรคได้ด้วยการดูแลสุขภาพจิตและกาย เช่น ออกกำลังกายสม่ำเสมอ หลีกเลี่ยงความเครียดสะสม พูดคุยหรือขอความช่วยเหลือเมื่อรู้สึกไม่สบายใจค่ะ

หากรู้ว่ามีประวัติครอบครัว ควรใส่ใจสัญญาณเตือนต่างๆ เช่น ความเศร้าที่ต่อเนื่องหลายสัปดาห์ สูญเสียความสนใจในสิ่งที่เคยชอบ ความเหนื่อยล้า หรือการนอนไม่เป็นปกติ การเข้ารับการประเมินจากผู้เชี่ยวชาญตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้ควบคุมอาการได้ดีและป้องกันภาวะรุนแรงในอนาคตค่ะ