ทำไมผู้สูงอายุที่เริ่มเดินออกกำลังกายมักมีอาการปวดเกร็งที่น่องและต้องหยุดพักบ่อยๆ เป็นเพราะหลอดเลือดแดงที่ขาตีบไหม
อาการปวดเกร็งน่องที่เกิดขึ้นระหว่างเดินออกกำลังกายในผู้สูงอายุ โดยเฉพาะเมื่อเดินไปได้สักระยะแล้วต้องหยุดพักเพราะปวดนั้น มีชื่อเรียกทางการแพทย์ว่า “Intermittent Claudication” ค่ะ ซึ่งเป็นหนึ่งในอาการบ่งชี้ของโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายตีบ (Peripheral Artery Disease; PAD) โดยสาเหตุเกิดจากหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงกล้ามเนื้อขามีการตีบหรือแข็ง ทำให้เลือดไปเลี้ยงไม่เพียงพอเมื่อใช้งานกล้ามเนื้อนาน ๆ
อย่างไรก็ตาม อาการนี้ยังอาจเกิดจากสาเหตุอื่นนอกจากหลอดเลือดตีบ เช่น
- ปัญหากล้ามเนื้อหรือเส้นเอ็น เช่น กล้ามเนื้อตึงเกินไป, ภาวะตะคริวจากขาดน้ำหรือเกลือแร่
- ปัญหาเส้นประสาทกดทับ เช่น หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทบริเวณเอว ทำให้เดินไประยะหนึ่งเกิดปวดร้าวลงขา
- โรคข้อเสื่อม ที่ทำให้การลงน้ำหนักขาขณะเดินลำบากและกล้ามเนื้อต้องทำงานหนัก
- การขาดการฝึกกล้ามเนื้อ ของผู้สูงอายุที่เพิ่งเริ่มออกกำลังกาย ทำให้กล้ามเนื้อค่อนข้างอ่อนแรง
โดยทั่วไป การแยกว่าเกิดจากหลอดเลือดแดงตีบหรือไม่ จะดูได้จากลักษณะอาการ เช่น ถ้าเป็นจากหลอดเลือดแดงตีบจะปวดเฉพาะตอนออกแรง เดินได้ระยะเท่าเดิมแล้วปวด และพอหยุดพักไม่นานอาการหาย แต่ถ้าเป็นจากระบบประสาท อาการอาจบรรเทาเมื่อก้มตัวหรือเปลี่ยนท่าทาง และถ้าสงสัยว่าเป็นหลอดเลือดตีบจริง ควรพบแพทย์เพื่อตรวจ เช่น วัดดัชนีข้อเท้าต่อแขน (ABI) หรือทำอัลตราซาวนด์หลอดเลือด เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริงและวางแผนรักษาอย่างเหมาะสมค่ะ
ถ้าต้องการ ฉันสามารถช่วยทำตารางเปรียบเทียบ “ปวดน่องจากหลอดเลือดตีบ” กับ “ปวดน่องจากสาเหตุอื่น” เพื่อให้สังเกตอาการได้ง่ายขึ้นค่ะ สนใจให้ทำเลยไหมคะ?