ตุ่มรอบปากทวารหนัก: ริดสีดวงภายนอกหรือหูดหงอนไก่?

มีตุ่มเนื้อเล็กๆ ขึ้นรอบปากทวารหนักแต่ไม่เจ็บไม่คันใช่ริดสีดวงภายนอกหรือหูดหงอนไก่

จากอาการที่เล่ามาว่ามีตุ่มเล็กๆ รอบปากทวารหนัก ไม่เจ็บ ไม่คัน อาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ ซึ่งการแยกโรคต้องอาศัยการตรวจร่างกายโดยแพทย์ค่ะ สาเหตุที่พบได้บ่อย เช่น

  • ริดสีดวงทวารภายนอก (External hemorrhoids): มักเป็นก้อนนิ่มหรือแข็งเล็กน้อย เกิดจากหลอดเลือดดำโป่งพอง อาจมีอาการเจ็บเมื่อกดหรือเมื่อนั่งนาน แต่ถ้าไม่อักเสบ อาจไม่มีอาการเจ็บหรือคันค่ะ
  • หูดหงอนไก่ (Condyloma acuminata): เกิดจากการติดเชื้อ HPV ลักษณะเป็นตุ่มนูนผิวขรุขระ หรือรวมตัวเป็นปื้นคล้ายดอกกะหล่ำ มักไม่เจ็บ ไม่คัน แต่อาจขยายหรือเพิ่มจำนวนได้เรื่อยๆ
  • ต่อมเหงื่อหรือต่อมไขมันโต (Harmless skin tags / anal papilla): เป็นตุ่มเนื้ออ่อนๆ ไม่เจ็บ ไม่คัน อาจเกิดจากการเสียดสีหรือหลังจากริดสีดวงยุบตัวค่ะ

การแยกโรคให้ชัดเจนต้องอาศัย การส่องตรวจโดยแพทย์ หรือใช้กล้องตรวจเพื่อดูผิวและลักษณะของตุ่มค่ะ เนื่องจากบางครั้งหูดหงอนไก่ในระยะแรกอาจคล้ายติ่งเนื้อหรือริดสีดวงมาก ทำให้การประเมินด้วยตาเปล่าเพียงอย่างเดียวไม่แม่นยำ คำแนะนำคือ

  1. ควรไปพบแพทย์เฉพาะทางศัลยกรรมลำไส้ใหญ่/ทวารหนัก หรือแพทย์ผิวหนัง
  2. หลีกเลี่ยงการเกา แคะ หรือพยายามแกะตุ่มด้วยตัวเอง
  3. หากมีคู่นอน ควรแนะนำให้ตรวจด้วย เพราะถ้าเป็นหูดหงอนไก่ เชื้อ HPV สามารถส่งต่อได้ทางเพศสัมพันธ์
  4. สังเกตการเปลี่ยนแปลง ขนาด จำนวน หรืออาการร่วมอื่น เช่น แสบ คัน มีเลือดออก

ถ้าตุ่มมีลักษณะคงที่ ไม่เพิ่มจำนวน อาจเป็นเพียงติ่งเนื้อหรือผิวหนังส่วนเกิน แต่หากมีการเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ หรือผิวขรุขระ ควรตรวจให้แน่ชัดค่ะ เพราะหูดหงอนไก่รักษายิ่งเร็วจะยิ่งได้ผลดีและลดการแพร่กระจายค่ะ