ภาวะเลือดข้นเกินไปจากการดื่มน้ำน้อยหรืออยู่บนเครื่องบินนานๆ ทำให้เสี่ยงเส้นเลือดสมองอุดตันได้จริงหรือ
โดยหลักการแล้ว ภาวะ “เลือดข้น” เกิดจากการที่ปริมาณน้ำในเลือดลดลง ทำให้ความเข้มข้นของเม็ดเลือดและสารประกอบในเลือดเพิ่มขึ้น ซึ่งภาวะนี้สามารถเกิดได้จากการดื่มน้ำไม่เพียงพอ หรืออยู่ในสภาพแวดล้อมที่ทำให้ร่างกายสูญเสียน้ำ เช่นบนเครื่องบินที่มีความชื้นต่ำค่ะ
- การดื่มน้ำน้อยในระยะเวลานานทำให้ร่างกายเข้าสู่ภาวะขาดน้ำ ส่งผลให้เลือดมีความหนืดมากขึ้น การไหลเวียนช้าลง โอกาสที่เลือดจะจับตัวเป็นลิ่ม (clot) จึงสูงขึ้นค่ะ
- ระหว่างการเดินทางบนเครื่องบินนานๆ ร่างกายมีโอกาสสูญเสียน้ำมากขึ้นจากอากาศแห้ง รวมถึงการนั่งในท่าเดิมนานๆ ทำให้การไหลเวียนเลือดช้าลง โดยเฉพาะในหลอดเลือดดำของขา ซึ่งอาจเกิดลิ่มเลือดอุดตันได้ และหากลิ่มเลือดหลุดเข้าไปในหลอดเลือดสมองก็เสี่ยงทำให้เกิด stroke ค่ะ
- ความเสี่ยงจะสูงขึ้นในผู้ที่มีปัจจัยร่วม เช่น อายุเกิน 50 ปี, เป็นโรคหัวใจหรือความดันสูง, สูบบุหรี่, มีประวัติภาวะลิ่มเลือดอุดตัน, หรือใช้ฮอร์โมนบางประเภท เช่น ยาคุมกำเนิดค่ะ
การลดความเสี่ยงทำได้โดย
- ดื่มน้ำเพียงพอระหว่างเดินทาง
- หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มที่ทำให้ร่างกายสูญเสียน้ำ เช่น แอลกอฮอล์หรือคาเฟอีน
- เคลื่อนไหวร่างกายระหว่างบิน เช่น ลุกเดินหรือขยับขา
- ในผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงสูง อาจต้องปรึกษาแพทย์เพื่อใช้ถุงรัดขา (compression stocking) หรือยาลดการจับตัวของเลือดค่ะ
สรุปคือ ภาวะเลือดข้นจากการขาดน้ำหรืออยู่นิ่งนานบนเครื่องบินสามารถเพิ่มโอกาสลิ่มเลือดอุดตันได้จริง และหากลิ่มเลือดไปยังสมองก็เกิด stroke ได้ แต่การป้องกันด้วยการดื่มน้ำและเคลื่อนไหวเป็นระยะสามารถลดความเสี่ยงนี้ได้มากค่ะ