คนที่มีบุคลิกภาพชอบหลีกหนีสังคมหรือเก็บตัวมาตั้งแต่เด็กมีความเสี่ยงเป็นโรคจิตเภทเมื่ออายุมากขึ้นไหม
บุคลิกภาพที่ชอบหลีกหนีสังคมหรือเก็บตัวมาตั้งแต่เด็ก ไม่ได้หมายความว่าจะต้องเป็นโรคจิตเภทเมื่อโตขึ้นเสมอไปนะคะ แต่มีบางประเด็นที่วงการแพทย์และจิตเวชพบว่าควรสังเกต คือ บุคลิกแบบนี้อาจเป็นเพียงลักษณะนิสัย (introvert) ซึ่งไม่ได้เป็นความผิดปกติทางจิตแต่อย่างใด แต่ในบางกรณีอาจเป็นสัญญาณเริ่มต้นของความผิดปกติทางบุคลิกภาพหรือปัญหาสุขภาพจิตอื่นๆ ที่เพิ่มโอกาสให้เกิดโรคจิตเภทในอนาคตได้ค่ะ
ปัจจัยเสี่ยงของโรคจิตเภทมีหลายด้าน ดังนี้ค่ะ
- พันธุกรรม: ถ้ามีญาติสายตรง (พ่อ แม่ พี่น้อง) เป็นโรคจิตเภท ความเสี่ยงจะสูงขึ้น
- สิ่งแวดล้อมและประสบการณ์ชีวิต: การเผชิญเหตุการณ์กระทบจิตใจรุนแรงในวัยเด็ก, การถูกแยกตัวออกจากสังคมโดยจำเป็น
- การเปลี่ยนแปลงทางสมองและสารเคมีในสมอง: ทำให้การรับรู้ความจริงผิดเพี้ยน
- พฤติกรรมและบุคลิกมาก่อนโรค (Prodromal phase): ในบางคนที่กำลังจะเข้าสู่โรคจิตเภท อาจเริ่มมีการเก็บตัว แยกตัว พูดน้อยลง หรือมีความสนใจในสิ่งรอบตัวลดลง แต่ไม่ใช่ทุกคนที่เก็บตัวจะเกิดโรคค่ะ
สรุปคือ การเป็นคนเก็บตัวมาตั้งแต่เด็กไม่ใช่ตัวบ่งชี้ตรงๆ ว่าจะเป็นโรคจิตเภทในอนาคต แต่ถ้ามี อาการอื่นร่วมด้วย เช่น เริ่มพูดจาแปลกไป ความคิดสับสน หูแว่ว เห็นภาพหลอน หรือเริ่มมีความเชื่อผิดจากความจริง ควรรีบพบจิตแพทย์เพื่อตรวจประเมินทันทีค่ะ การเฝ้าสังเกต และการให้การสนับสนุนด้านอารมณ์กับคนที่มีบุคลิกเก็บตัวจะช่วยลดความเสี่ยงและช่วยให้ตรวจพบปัญหาได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้นค่ะ