เวลากินนมหรือไอศกรีมแล้วท้องเสีย เป็นภูมิแพ้แลคโตสใช่ไหมครับ
อาการกินนมหรือไอศกรีมแล้วท้องเสีย “อาจ” เกิดจากภาวะไม่ทนต่อแลคโตส (Lactose intolerance) ได้ค่ะ ซึ่งคนมักเรียกว่า “แพ้แลคโตส” แต่จริง ๆ แล้วต่างจาก “ภูมิแพ้นมวัว” ค่ะ โดยภาวะไม่ทนต่อแลคโตสเกิดจากร่างกายมีเอนไซม์ย่อยน้ำตาลแลคโตสในนมน้อย ทำให้ย่อยไม่หมดและเกิดอาการในลำไส้ค่ะ
อาการที่พบบ่อยของภาวะไม่ทนต่อแลคโตส ได้แก่
- ท้องเสียหลังดื่มนมหรือกินไอศกรีมประมาณ 30 นาที–2 ชั่วโมงค่ะ
- ปวดบิดท้อง ท้องอืด มีแก๊สในท้องค่ะ
- ผายลมบ่อย คลื่นไส้ได้บางคนค่ะ
- มักเป็นเฉพาะเวลาทานผลิตภัณฑ์นม แต่ถ้ากินอาหารอื่นไม่ค่อยเป็นค่ะ
ส่วน “ภูมิแพ้นมวัว” จริง ๆ จะเกี่ยวกับระบบภูมิคุ้มกัน และมักมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น
- ผื่นลมพิษ คัน บวมค่ะ
- หายใจมีเสียงวี้ด แน่นหน้าอกค่ะ
- อาเจียน หรืออาการรุนแรงหลังทานไม่นานค่ะ
- พบได้บ่อยในเด็กมากกว่าผู้ใหญ่ค่ะ
วิธีสังเกตเบื้องต้นว่าอาจเป็นไม่ทนต่อแลคโตส:
- ลองงดนม/ไอศกรีม 1–2 สัปดาห์ แล้วดูว่าอาการดีขึ้นไหมค่ะ
- ลองเปลี่ยนเป็นนม lactose-free หรือนมพืช เช่น นมอัลมอนด์ นมถั่วเหลือง แล้วสังเกตอาการค่ะ
- บางคนกินโยเกิร์ตหรือชีสได้ เพราะมีแลคโตสน้อยกว่านมค่ะ
ควรพบแพทย์ถ้ามีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย:
- ถ่ายเป็นเลือด น้ำหนักลด หรือปวดท้องมากค่ะ
- ท้องเสียเรื้อรังแม้ไม่ได้กินนมค่ะ
- มีไข้ อาเจียนมาก หรืออ่อนเพลียผิดปกติค่ะ
- สงสัยว่าอาจเป็นโรคลำไส้อื่น เช่น IBS หรือลำไส้อักเสบค่ะ