เป็นแผลร้อนที่ปากบ่อยๆ ใช้ยาทาอะไรดี หรือเป็นเริมรึเปล่า
แผลในปากที่เป็นบ่อย ๆ อาจเป็นได้ทั้ง “ร้อนใน” (aphthous ulcer) หรือ “เริม” ค่ะ โดยสังเกตความแตกต่างได้คร่าว ๆ ดังนี้ค่ะ
-
ร้อนใน:
- มักเป็นแผลเดี่ยวหรือหลายแผลใน “ด้านในปาก” เช่น กระพุ้งแก้ม ลิ้น เหงือก ด้านในริมฝีปากค่ะ
- แผลจะเป็นวงกลมหรือวงรี สีขาว/เหลืองตรงกลาง ขอบแดง เจ็บเวลาโดนอาหารค่ะ
- ไม่ค่อยมีตุ่มน้ำก่อนเป็นแผลค่ะ
- มักสัมพันธ์กับพักผ่อนน้อย เครียด กัดปาก ขาดวิตามิน หรือกินของเผ็ด/เปรี้ยวค่ะ
-
เริม:
- มักขึ้นบริเวณ “ริมฝีปากด้านนอก” หรือขอบปากค่ะ
- เริ่มจากคัน แสบ ตึง ๆ ก่อน แล้วมี “ตุ่มน้ำใสเล็ก ๆ หลายตุ่มรวมกัน” จากนั้นแตกเป็นแผลค่ะ
- อาจกลับมาเป็นซ้ำเวลาเครียด นอนน้อย หรือภูมิตกค่ะ
- ติดต่อได้ผ่านการสัมผัสน้ำลายหรือแผลค่ะ
ยาที่ใช้ขึ้นอยู่กับลักษณะแผลค่ะ
-
ถ้าเป็นร้อนใน:
- ยาทาแผลในปากที่มี steroid เช่น triamcinolone oral paste ช่วยลดอักเสบและเจ็บค่ะ
- เจลชาช่วยลดปวด เช่น lidocaine gel ใช้ก่อนกินอาหารได้ค่ะ
- บ้วนปากน้ำเกลืออุ่น หลีกเลี่ยงของเผ็ด เปรี้ยว แข็ง และพักผ่อนให้พอค่ะ
- ถ้าเป็นบ่อยมาก อาจลองเสริมวิตามิน B complex หรือธาตุเหล็ก แต่ควรประเมินร่วมกับแพทย์ค่ะ
-
ถ้าสงสัยเริม:
- ยาต้านไวรัส เช่น acyclovir cream จะได้ผลดีถ้าเริ่มทาตั้งแต่เริ่มคันหรือแสบค่ะ
- ถ้าเป็นหนัก เป็นกว้าง หรือเป็นบ่อย อาจต้องใช้ยากินภายใต้คำแนะนำแพทย์ค่ะ
- หลีกเลี่ยงแกะตุ่ม ใช้แก้วน้ำ/ช้อนร่วมกับผู้อื่นช่วงมีแผลค่ะ
ควรไปพบแพทย์หรือทันตแพทย์ถ้า:
- แผลไม่หายใน 2 สัปดาห์ค่ะ
- เป็นบ่อยมาก เดือนละหลายครั้งค่ะ
- มีไข้ ต่อมน้ำเหลืองโต กินไม่ได้ น้ำหนักลดค่ะ
- แผลใหญ่ผิดปกติ หรือมีหลายแผลร่วมกันค่ะ
- มีโรคประจำตัวหรือภูมิคุ้มกันต่ำค่ะ
ถ้าสะดวก สามารถบอกลักษณะแผลเพิ่มเติมได้ค่ะ เช่น เป็นตรงไหน มีตุ่มน้ำก่อนหรือไม่ เจ็บมากไหม เป็นนานกี่วัน และมีรูปประกอบได้ค่ะ จะช่วยแยกว่าคล้ายร้อนในหรือเริมมากกว่าค่ะ