อยู่ดีๆ ก็ปวดบริเวณก้นกบ แปล๊บๆ เหมือนยอก ไม่ได้ร้าวลงขา
อาการปวดบริเวณก้นกบแบบแปล๊บๆ เหมือนยอก และไม่ได้ร้าวลงขา อาจเกิดได้จากหลายสาเหตุค่ะ โดยที่พบบ่อยคือการอักเสบหรือระคายเคืองของกระดูกก้นกบและกล้ามเนื้อรอบๆ ซึ่งบางครั้งเกิดขึ้นได้แม้ไม่ได้มีอุบัติเหตุชัดเจนค่ะ สาเหตุที่เป็นไปได้ เช่น
- นั่งนาน นั่งท่าเดิม หรือเก้าอี้แข็งกดทับก้นกบค่ะ
- มีการบิดตัว ยกของ หรือเกร็งหลัง/สะโพกโดยไม่รู้ตัวค่ะ
- กล้ามเนื้อและเอ็นบริเวณก้นกบตึงหรืออักเสบค่ะ
- เคยกระแทก ล้ม หรือขี่มอเตอร์ไซค์/จักรยานนานๆ มาก่อนค่ะ
- บางรายอาจเป็นจากหมอนรองกระดูกหรือเส้นประสาท แต่ถ้า “ไม่ร้าวลงขา” โอกาสเกี่ยวกับเส้นประสาทกดทับจะน้อยลงค่ะ
การดูแลตัวเองเบื้องต้นที่ช่วยได้ ได้แก่
- หลีกเลี่ยงการนั่งนาน เปลี่ยนอิริยาบถบ่อยๆ ค่ะ
- ใช้เบาะรองนั่งแบบวงแหวนหรือเบาะนุ่มลดแรงกดค่ะ
- ประคบอุ่น 15–20 นาที วันละ 3–4 ครั้งค่ะ
- หากปวดมาก สามารถใช้พาราเซตามอลหรือยาแก้อักเสบกลุ่ม NSAIDs ได้ ถ้าไม่มีโรคกระเพาะ โรคไต หรือข้อห้ามใช้ยาค่ะ
- ยืดกล้ามเนื้อสะโพก หลังล่าง และต้นขาเบาๆ ค่ะ
- ถ้าเพิ่งมีอาการหลังใช้งานหนัก ควรพักการออกแรงสักระยะค่ะ
ควรไปพบแพทย์หากมีอาการต่อไปนี้ค่ะ
- ปวดมากขึ้นเรื่อยๆ หรือปวดต่อเนื่องเกิน 1–2 สัปดาห์ค่ะ
- มีไข้ บวมแดง กดเจ็บมาก หรือคลำได้ก้อนบริเวณก้นกบค่ะ
- ชาหรืออ่อนแรงที่ขา กลั้นปัสสาวะ/อุจจาระผิดปกติค่ะ
- ปวดหลังล้ม กระแทก หรือสงสัยกระดูกแตกค่ะ
- ปวดจนรบกวนการเดินหรือนอนค่ะ
เวลายืดตัวตรง ก็จะปวดบริเวณบั้นท้ายเหนือก้นกบด้วย
ถ้าอาการจะปวดมากขึ้นเวลา “ยืดตัวตรง” หรือแอ่นหลัง และปวดบริเวณเหนือก้นกบ/บั้นท้ายร่วมด้วย อาการจะเริ่มเข้าได้กับกลุ่มกล้ามเนื้อหลังล่าง–สะโพกตึงหรืออักเสบค่ะ โดยเฉพาะบริเวณข้อต่อกระเบนเหน็บ (sacroiliac joint) เอ็นรอบก้นกบ หรือกล้ามเนื้อก้นและหลังล่างค่ะ ลักษณะนี้มักปวดแบบยอก แปล๊บ หรือเสียวจี๊ดเวลาเปลี่ยนท่า ลุก ยืนตรง แอ่นตัว หรือนั่งนานค่ะ และยังถือว่า “ไม่ค่อยเหมือน” อาการเส้นประสาทกดทับ เพราะยังไม่มีอาการร้าวลงขา ชา หรืออ่อนแรงค่ะ
สิ่งที่ทำให้เป็นได้บ่อย ได้แก่ นั่งทำงานนาน ท่านั่งไม่ดี ยกของ บิดตัว ออกกำลังกายแล้วกล้ามเนื้อตึง หรือแม้แต่นอนผิดท่าค่ะ บางคนเริ่มจากกล้ามเนื้ออักเสบเล็กน้อยแล้วพอเหยียดตัว กล้ามเนื้อหรือเอ็นถูกดึงจึงปวดชัดขึ้นค่ะ ช่วงนี้แนะนำให้หลีกเลี่ยงการแอ่นหลังแรงๆ งดนั่งพื้นหรือนั่งเก้าอี้แข็งค่ะ ใช้ประคบอุ่นแทนการประคบเย็นจะช่วยคลายกล้ามเนื้อได้ดีกว่าในกรณีนี้ค่ะ ลองยืดกล้ามเนื้อสะโพกและหลังล่างเบาๆ เช่น ท่าดึงเข่าเข้าหาหน้าอก หรือนอนงอเข่าเพื่อลดการเกร็งค่ะ หากต้องนั่งนานควรลุกเดินเปลี่ยนท่าทุก 30–60 นาทีค่ะ
แต่ถ้ามีอาการเหล่านี้ร่วม ควรพบแพทย์เพื่อตรวจเพิ่มเติมค่ะ ได้แก่ ปวดมากจนเดินลำบาก ปวดร้าวลงขา ชา อ่อนแรง ไข้ น้ำหนักลดผิดปกติ ปวดหลังอุบัติเหตุ หรือปวดต่อเนื่องเกิน 1–2 สัปดาห์ไม่ดีขึ้นค่ะ โดยแพทย์อาจตรวจร่างกายเพิ่มเติมหรือส่งเอกซเรย์/กายภาพบำบัดตามสาเหตุค่ะ