ช่วงนี้เป็นแผลในปากตรงเดิมซ้ำๆ ตลอดเลยค่ะ หายแล้วอีกอาทิตย์ก็กลับมาใหม่
แผลในปากที่เป็นซ้ำตรงเดิมบ่อย ๆ อาจเกิดได้จากหลายสาเหตุค่ะ โดยที่พบบ่อยคือ “แผลร้อนใน” (aphthous ulcer) ซึ่งมักสัมพันธ์กับความเครียด พักผ่อนน้อย นอนดึก ภูมิคุ้มกันตก หรือการขาดวิตามินบางชนิด เช่น วิตามินบี12 ธาตุเหล็ก และโฟเลตค่ะ นอกจากนี้ ถ้าแผลเกิดตรงตำแหน่งเดิมซ้ำ ๆ อาจมีปัจจัยกระตุ้นเฉพาะจุด เช่น ฟันคม ฟันแตก เหล็กจัดฟัน หรือเผลอกัดกระพุ้งแก้มซ้ำ ๆ ทำให้เยื่อบุระคายเคืองเรื้อรังค่ะ บางคนอาจสัมพันธ์กับอาหารบางชนิด เช่น ของเผ็ด เปรี้ยวจัด หรือยาสีฟันที่มีสาร SLS ค่ะ
อีกกลุ่มที่ควรนึกถึงคือการติดเชื้อไวรัส เช่น เริมในช่องปาก ซึ่งมักกลับมาเป็นที่เดิมได้ โดยจะมีอาการแสบ ๆ คัน ๆ ก่อน แล้วขึ้นเป็นตุ่มหรือแผลค่ะ รวมถึงโรคทางระบบบางอย่าง เช่น ภูมิคุ้มกันผิดปกติ โรคลำไส้อักเสบ โรคเบาหวาน หรือภาวะขาดสารอาหารเรื้อรังก็ทำให้แผลหายช้าและกลับมาเป็นซ้ำได้ค่ะ ถ้าแผลเป็นนานเกิน 2 สัปดาห์ ขนาดใหญ่ เจ็บมาก มีเลือดออกง่าย หรือเป็นตำแหน่งเดิมตลอดโดยไม่หายสนิท ควรไปพบทันตแพทย์หรือแพทย์เพื่อตรวจเพิ่มเติมค่ะ เพราะในบางกรณีอาจต้องแยกจากแผลเรื้อรังชนิดอื่น รวมถึงรอยโรคก่อนมะเร็งช่องปากค่ะ
ระหว่างนี้สามารถดูแลตัวเองเบื้องต้นได้ดังนี้ค่ะ
- หลีกเลี่ยงอาหารเผ็ด เปรี้ยว แข็ง หรือร้อนจัดค่ะ
- นอนพักผ่อนให้พอ ลดความเครียด และดื่มน้ำมาก ๆ ค่ะ
- ใช้น้ำเกลือกลั้วปาก หรือน้ำยาบ้วนปากสูตรอ่อนโยนค่ะ
- ถ้ามีฟันคมหรือเครื่องมือที่เสียดสี ควรให้ทันตแพทย์ช่วยปรับค่ะ
- อาจลองเสริมวิตามินบีรวม ถ้าพักผ่อนน้อยหรือกินอาหารไม่ครบค่ะ
- หากเจ็บมาก สามารถใช้ยาทาแผลในปากที่มี steroid หรือยาชาเฉพาะที่ได้ แต่ควรใช้ตามคำแนะนำเภสัชกรหรือแพทย์ค่ะ