มีอาการคันที่หนังศีรษะพร้อมผมร่วงมาก ผมร่วงจากรังแคหรือภาวะอื่น ต้องตรวจอะไรคับ
อาการคันหนังศีรษะร่วมกับผมร่วง อาจเกิดได้จากทั้ง “รังแค/หนังศีรษะอักเสบ” และสาเหตุอื่น ๆ ค่ะ โดยถ้ามีรังแคมาก หนังศีรษะอักเสบ หรือเกาจนระคายเคือง ก็สามารถทำให้ผมร่วงเพิ่มขึ้นได้ แต่ถ้าผมร่วงเยอะผิดปกติ ร่วงเป็นหย่อม หรือร่วงต่อเนื่องหลายเดือน อาจมีปัจจัยอื่นร่วมด้วยค่ะ สาเหตุที่พบได้บ่อย เช่น
- เซ็บเดิร์ม (Seborrheic dermatitis) หรือรังแคเรื้อรัง มีคัน หนังศีรษะมัน ลอกเป็นขุยค่ะ
- เชื้อราที่หนังศีรษะ โดยเฉพาะถ้ามีผื่นแดง ตุ่ม หรือผมขาดเป็นหย่อมค่ะ
- ผมร่วงจากกรรมพันธุ์ ฮอร์โมน หรืออายุค่ะ
- ภาวะเครียด นอนน้อย น้ำหนักลดเร็ว หลังป่วยไข้ หรือหลังโควิด ทำให้เกิด telogen effluvium ได้ค่ะ
- ขาดธาตุเหล็ก โปรตีน สังกะสี หรือมีปัญหาไทรอยด์ค่ะ
- โรคภูมิคุ้มกัน เช่น alopecia areata ถ้าร่วงเป็นวงชัดค่ะ
- การแพ้สารเคมี ยาย้อมผม หรือการทำผมที่ดึงรั้งมากเกินไปค่ะ
การตรวจที่แพทย์มักพิจารณา จะเริ่มจากตรวจหนังศีรษะและลักษณะการร่วงก่อนค่ะ อาจใช้กล้องส่องหนังศีรษะ (trichoscopy) เพื่อดูรากผมและการอักเสบ ถ้ามีขุยหรือสงสัยเชื้อรา อาจขูดตรวจเชื้อราเพิ่มเติมค่ะ ส่วนการตรวจเลือดที่พบได้บ่อย ได้แก่
- CBC ดูภาวะโลหิตจางค่ะ
- Ferritin / Iron profile ดูธาตุเหล็กสะสมค่ะ
- Thyroid function (TSH, Free T4) ดูไทรอยด์ค่ะ
- Vitamin D, Zinc หรือ B12 ในบางรายค่ะ
- ฮอร์โมนเพศ ในกรณีผมร่วงร่วมกับสิว ประจำเดือนผิดปกติ หรือขนดกค่ะ
ควรพบแพทย์ผิวหนังถ้ามีอาการเหล่านี้ค่ะ: ผมร่วงเป็นหย่อมชัดเจน หนังศีรษะแดงเจ็บ มีหนอง คันรุนแรง ร่วงจนเห็นหนังศีรษะเร็ว หรือมีอาการต่อเนื่องเกิน 2–3 เดือนค่ะ ระหว่างนี้สามารถเริ่มดูแลเบื้องต้นได้ เช่น ใช้แชมพูขจัดรังแคที่มี ketoconazole, zinc pyrithione หรือ selenium sulfide สัปดาห์ละ 2–3 ครั้ง หลีกเลี่ยงการเกาและสารเคมีแรง ๆ รับประทานโปรตีนให้พอ และพักผ่อนให้เพียงพอค่ะ