หัวเราะหรือไอแล้วปัสสาวะเล็ด เกิดจากอะไร และปกติไหม

ทำไมบางครั้งเวลาหัวเราะหรือไอแรงๆ แล้วมีปัสสาวะเล็ดออกมานิดหน่อยคะ เป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้ตามปกติไหม

อาการที่หัวเราะ ไอ จาม หรือออกแรงแล้วมีปัสสาวะเล็ดออกมานิดหน่อย เรียกว่า “ภาวะกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ขณะมีแรงดัน” (Stress Urinary Incontinence) ค่ะ เป็นอาการที่พบได้ค่อนข้างบ่อย โดยเฉพาะในผู้หญิง และหลายกรณีไม่ได้อันตรายร้ายแรงค่ะ สาเหตุเกิดจากกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานและกล้ามเนื้อที่ช่วยพยุงกระเพาะปัสสาวะอ่อนแรง ทำให้เวลามีแรงดันในช่องท้องเพิ่มขึ้น เช่น หัวเราะแรงๆ ไอ จาม กระโดด หรือยกของหนัก ปัสสาวะจึงเล็ดออกมาได้ค่ะ ปัจจัยที่ทำให้เกิดได้บ่อย เช่น เคยตั้งครรภ์หรือคลอดบุตร อายุเพิ่มขึ้น น้ำหนักตัวมาก ไอเรื้อรัง ท้องผูกเรื้อรัง หรือดื่มคาเฟอีนมากค่ะ

ถ้าอาการเป็นเพียงเล็กน้อย เป็นบางครั้ง และไม่มีอาการอื่นร่วม มักสามารถดูแลเบื้องต้นได้ เช่น

  • ฝึกขมิบกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน (Kegel exercise) สม่ำเสมอ
  • ควบคุมน้ำหนักถ้ามีน้ำหนักเกิน
  • ลดเครื่องดื่มที่กระตุ้นกระเพาะปัสสาวะ เช่น กาแฟ ชา แอลกอฮอล์
  • ไม่กลั้นปัสสาวะนานเกินไป
  • รักษาอาการไอเรื้อรังหรือท้องผูกถ้ามีค่ะ

อย่างไรก็ตาม หากอาการเริ่มบ่อยขึ้น เล็ดปริมาณมาก กระทบการใช้ชีวิต มีปวดแสบเวลาปัสสาวะ ปัสสาวะบ่อยผิดปกติ ปัสสาวะเป็นเลือด หรือมีอาการชาร่วมด้วย ควรพบแพทย์เพื่อตรวจเพิ่มเติมค่ะ เพราะบางครั้งอาจเกี่ยวข้องกับการติดเชื้อ ระบบประสาท หรือภาวะอุ้งเชิงกรานหย่อนค่ะ ปัจจุบันมีทั้งการกายภาพบำบัด ยา และการรักษาอื่นๆ ที่ช่วยให้อาการดีขึ้นได้มากค่ะ