ถ้ากินอาหารมังสวิรัติหลายวันต่อสัปดาห์ ต้องวางแผนเรื่องวิตามินบี 12 และธาตุเหล็กยังไงครับ
ถ้ากินอาหารมังสวิรัติหลายวันต่อสัปดาห์ ยังสามารถได้รับสารอาหารครบได้ครับ แต่ควรวางแผนเรื่อง “วิตามินบี 12” และ “ธาตุเหล็ก” เป็นพิเศษ เพราะสารอาหารสองชนิดนี้พบมากในอาหารจากสัตว์ค่ะ โดยเฉพาะถ้ากินมังสวิรัติแบบเคร่งครัดหรือกินเนื้อสัตว์น้อยมากเป็นเวลานาน ความเสี่ยงขาดจะเพิ่มขึ้นค่ะ
-
วิตามินบี 12:
- มีมากในเนื้อสัตว์ ปลา ไข่ นม และอาหารเสริม/อาหารเสริมวิตามินค่ะ
- ถ้ายังกินไข่หรือนมอยู่ (lacto-ovo vegetarian) มักยังพอได้รับบ้าง แต่บางคนก็ยังไม่เพียงพอค่ะ
- ถ้ากินมังสวิรัติหลายวันต่อสัปดาห์ แนะนำให้มีแหล่ง B12 สม่ำเสมอ เช่น:
- นม โยเกิร์ต ชีส ไข่ค่ะ
- ซีเรียล นมถั่วเหลือง หรือ plant-based milk ที่ “เสริมวิตามิน B12” ค่ะ
- อาหารเสริม B12 โดยเฉพาะถ้ากินเนื้อสัตว์น้อยมาก หรือมีอาการเหนื่อยง่าย ชาปลายมือปลายเท้า เวียนหัวค่ะ
- ร่างกายเก็บ B12 ได้หลายปี จึงไม่ได้ขาดทันที แต่ถ้าขาดจะส่งผลต่อระบบประสาทและเม็ดเลือดแดงค่ะ
-
ธาตุเหล็ก:
- ธาตุเหล็กจากพืช (non-heme iron) ดูดซึมได้น้อยกว่าจากเนื้อสัตว์ค่ะ
- แหล่งธาตุเหล็กจากพืชที่ดี ได้แก่:
- ถั่วแดง ถั่วดำ ถั่วลูกไก่ เต้าหู้ เทมเป้ค่ะ
- งา เมล็ดฟักทอง เม็ดมะม่วงหิมพานต์ค่ะ
- ผักใบเขียวเข้ม เช่น คะน้า ตำลึง ผักโขมค่ะ
- ธัญพืชไม่ขัดสี และซีเรียลเสริมธาตุเหล็กค่ะ
- เพื่อช่วยให้ดูดซึมดีขึ้น ควรกินร่วมกับวิตามินซี เช่น:
- ส้ม ฝรั่ง กีวี มะเขือเทศ พริกหวาน หรือบีบมะนาวในอาหารค่ะ
- ควรหลีกเลี่ยงชา กาแฟ หรือโกโก้พร้อมมื้ออาหาร เพราะลดการดูดซึมธาตุเหล็กค่ะ
ถ้ากินมังสวิรัติเป็นประจำ และมีอาการเหนื่อยง่าย หน้ามืด ใจสั่น ผมร่วง หรือชาปลายมือปลายเท้า อาจพิจารณาตรวจเลือด เช่น CBC, ferritin และ vitamin B12 ค่ะ โดยเฉพาะผู้หญิงที่มีประจำเดือนมาก คนออกกำลังกายหนัก หรือผู้สูงอายุ จะเสี่ยงขาดธาตุเหล็กมากขึ้นค่ะ