มีก้อนที่ต่อมน้ำลายแล้วก็เจ็บด้วยครับ เป็นอะไรครับ?
การมี “ก้อน” ที่ต่อมน้ำลายและรู้สึกเจ็บสามารถเกิดจากหลายสาเหตุค่ะ ต่อมน้ำลายเป็นส่วนสำคัญที่ช่วยในการผลิตน้ำลายสำหรับการย่อยอาหาร และปกติจะมีอยู่ 3 ต่อมหลัก ได้แก่ ต่อมใต้คาง, ต่อมบริเวณแก้ม (parotid gland), และต่อมใต้ลิ้น
สาเหตุที่อาจเป็นไปได้ ได้แก่:
-
นิ่วในต่อมน้ำลาย (Salivary Gland Stones):
- เกิดจากการที่มีความอุดตันในท่อน้ำลาย ซึ่งทำให้น้ำลายไม่สามารถไหลผ่านได้ ส่งผลให้เกิดการบวมและเจ็บค่ะ
- นิ่วอาจทำให้เกิดการติดเชื้อต่อจากนั้นด้วย ถ้าไม่ได้รับการรักษา
-
การติดเชื้อที่ต่อมน้ำลาย (Sialadenitis):
- การติดเชื้อเช่นนี้มักเกิดจากแบคทีเรีย โดยเฉพาะในกรณีที่มีนิ่วหรือการอุดตันอยู่ก่อนแล้วค่ะ
- อาจมีอาการปวด บวม แดง และบางครั้งอาจมีไข้ร่วมด้วยค่ะ
-
ก้อนเนื้อหรือซีสต์ (Tumor or Cyst):
- ก้อนที่โตขึ้นอาจเป็นเนื้อดี (non-cancerous) หรือในกรณีที่ร้ายแรงกว่านั้นอาจเป็นเนื้องอกที่เป็นมะเร็งค่ะ
- จำเป็นที่จะต้องตรวจเพิ่มเติมเพื่อให้ได้คำตอบที่แน่ชัด
แนวทางการรักษาเบื้องต้น:
- หากเจ็บเล็กน้อยอาจเริ่มดูแลเบื้องต้น เช่น การดื่มน้ำเยอะ ๆ หรือเคี้ยวผลไม้รสเปรี้ยวเพื่อช่วยกระตุ้นน้ำลายค่ะ แต่ควรหลีกเลี่ยงอาหารมัน ๆ หรือเค็มที่กระตุ้นอาการเพิ่ม
- หากอาการไม่ดีขึ้น ควรรีบพบแพทย์ โดยแพทย์อาจทำการตรวจเพิ่มเติม เช่น อัลตราซาวด์หรือเอกซเรย์เพื่อหาสาเหตุที่ชัดเจนค่ะ
- การรักษาอาจประกอบไปด้วยการใช้ยาปฏิชีวนะ, การผ่าตัดเล็ก ๆ เพื่อนำก้อนนิ่วหรือซีสต์ออก, หรือการรักษาเฉพาะทางถ้าก้อนนั้นเป็นเนื้อร้ายค่ะ
ขอแนะนำให้คุณรีบพบแพทย์หากรู้สึกว่ามีก้อนใหญ่ขึ้น เจ็บมากยิ่งขึ้น หรือมีไข้ร่วมด้วยค่ะ