ไตรกลีเซอไรด์สูงมาก เสี่ยงต่อโรคตับอ่อนอักเสบจริงไหม
ใช่ค่ะ ไตรกลีเซอไรด์สูงมาก โดยเฉพาะในระดับมากกว่า 500 mg/dL (หรือบางงานวิจัยใช้เกณฑ์ 1,000 mg/dL ขึ้นไป) สามารถเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรค ตับอ่อนอักเสบเฉียบพลัน ได้จริง เนื่องจากเมื่อไตรกลีเซอไรด์สูงเกินไป จะทำให้เกิดการสลายตัวของไขมันในเลือดเป็นกรดไขมันอิสระจำนวนมาก ซึ่งกรดเหล่านี้มีฤทธิ์ทำลายเนื้อเยื่อตับอ่อนโดยตรงค่ะ
สาเหตุที่ไตรกลีเซอไรด์สูงจนเสี่ยงต่อการเกิดตับอ่อนอักเสบอาจมาจากหลายปัจจัย เช่น
- พันธุกรรม: โรคไขมันในเลือดสูงแบบครอบครัว (familial hypertriglyceridemia)
- พฤติกรรมการกิน: รับประทานอาหารไขมันสูง น้ำตาลสูง หรือแอลกอฮอล์มาก
- โรคประจำตัว: เบาหวาน ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ดี, ภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานต่ำ, โรคไตรบางชนิด
- ยา: ยาคุมกำเนิด, สเตียรอยด์, ยาบางชนิดที่ลดภูมิคุ้มกัน เป็นต้นค่ะ
ถ้าพบว่าไตรกลีเซอไรด์สูงมาก จำเป็นต้องลดลงอย่างเร่งด่วนเพื่อลดความเสี่ยงตับอ่อนอักเสบเฉียบพลัน โดยแนวทางหลักคือ
- ลดหรืองดอาหารไขมันสูงและน้ำตาลสูง
- งดแอลกอฮอล์โดยสิ้นเชิง
- ควบคุมโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ให้ระดับน้ำตาลอยู่ในเกณฑ์
- ใช้ยาลดไขมันประเภท fibrates, niacin หรือ omega-3 ตามคำสั่งแพทย์
- ในบางกรณีรุนแรง แพทย์อาจใช้วิธีการอย่าง plasmapheresis เพื่อดึงไขมันออกอย่างรวดเร็วค่ะ
หากคุณมีค่าไตรกลีเซอไรด์สูงมาก ควรพบแพทย์เพื่อตรวจประเมินและรักษาอย่างใกล้ชิด เพราะตับอ่อนอักเสบเฉียบพลันเป็นภาวะที่อาจรุนแรงและถึงขั้นเสียชีวิตได้ค่ะ