อัตราส่วน AST/ALT สามารถบอกสาเหตุของโรคตับได้จริงหรือ
จริง ๆ แล้วค่าอัตราส่วน AST/ALT สามารถช่วยให้แพทย์ประเมินแนวโน้มสาเหตุของโรคตับได้ แต่ไม่สามารถใช้เพียงค่าเดียวในการวินิจฉัยที่แน่ชัดนะคะ ค่านี้มาจากการเทียบระดับเอนไซม์ AST (aspartate aminotransferase) และ ALT (alanine aminotransferase) ในเลือด ซึ่งทั้งสองชนิดจะสูงขึ้นเมื่อมีความเสียหายต่อเซลล์ตับค่ะ
โดยทั่วไปมีการตีความได้ดังนี้ค่ะ
- AST/ALT > 2: มักสัมพันธ์กับโรคตับจากแอลกอฮอล์ (alcoholic liver disease) เนื่องจาก AST มักสูงกว่า ALT อย่างชัดเจน และ ALT มักไม่สูงมากเพราะขาดวิตามิน B6 ในเซลล์ตับจากการดื่มแอลกอฮอล์ค่ะ
- AST/ALT ประมาณ 1: อาจพบในภาวะตับอักเสบเรื้อรัง เช่น ตับอักเสบจากไวรัสเรื้อรัง (chronic hepatitis) หรือโรคตับระยะต้นที่ยังไม่มีการทำลายตับรุนแรงค่ะ
- AST/ALT < 1 (โดยเฉพาะ ALT เด่นกว่า): มักพบในตับอักเสบจากไวรัสเฉียบพลัน (acute viral hepatitis) หรือภาวะตับอักเสบจากสาเหตุอื่นที่ไม่ใช่แอลกอฮอล์ค่ะ
อย่างไรก็ตาม ค่านี้เพียงอย่างเดียวไม่สามารถระบุสาเหตุที่แท้จริงได้ ต้องใช้ร่วมกับการซักประวัติ อาการ การตรวจร่างกาย ผลเลือดอื่น ๆ (เช่น ค่า alkaline phosphatase, bilirubin) และบางครั้งต้องอาศัยการตรวจภาพตับ (อัลตราซาวด์, CT) หรือการตรวจชิ้นเนื้อตับค่ะ หากสนใจฉันสามารถทำตารางสรุป AST/ALT และโรคที่เกี่ยวข้องให้คุณได้ค่ะ เพื่อช่วยจำได้ง่ายขึ้นค่ะ