Vitamin B9 มีสารอาหารหรือสารออกฤทธิ์อะไรที่สำคัญ?
วิตามินบี 9 หรือที่รู้จักกันในชื่อ “โฟเลต” (Folate) และ “โฟลิกแอซิด” (Folic acid) เป็นวิตามินที่ละลายในน้ำ มีบทบาทสำคัญอย่างมากต่อกระบวนการทำงานของร่างกายค่ะ โดยสารอาหารหลักและสารออกฤทธิ์สำคัญของวิตามินบี 9 คือ โฟเลต ในรูปธรรมชาติ และ โฟลิกแอซิด ในรูปสังเคราะห์ ซึ่งโฟเลตเป็นกลุ่มของสารประกอบที่มีโครงสร้างใกล้เคียงกัน และออกฤทธิ์เป็นโคเอนไซม์ (coenzyme) ในกระบวนการสร้างสารพันธุกรรม DNA และ RNA ค่ะ
สารสำคัญและบทบาทของวิตามินบี 9 มีดังนี้
- โฟเลต (Folate) – พบตามธรรมชาติในผักใบเขียวเข้ม ถั่วเลนทิล อะโวคาโด ตับ เป็นต้น มีบทบาทในกระบวนการแบ่งตัวของเซลล์และการสังเคราะห์กรดนิวคลีอิกค่ะ
- โฟลิกแอซิด (Folic acid) – เป็นรูปสังเคราะห์ที่พบในอาหารเสริมและอาหารเสริมวิตามิน เช่น ซีเรียลเสริมวิตามิน สามารถดูดซึมได้ดีและใช้ป้องกันภาวะหลอดประสาทไม่ปิด (Neural tube defects) ในทารกระหว่างตั้งครรภ์ค่ะ
- โพลี-กลูตามิกโฟเลต (Polyglutamated folate) – เป็นรูปที่พบในอาหารตามธรรมชาติแต่ต้องถูกย่อยเป็น โมโนกลูตามิกโฟเลต ก่อนถึงจะดูดซึมได้ค่ะ
วิตามินบี 9 ยังทำงานร่วมกับวิตามินบี 12 และวิตามินบี 6 ในการเผาผลาญกรดอะมิโน เช่น โฮโมซีสเทอิน (Homocysteine) ซึ่งถ้าหากค่าโฮโมซีสเทอินสูง อาจเพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดได้ค่ะ การขาดวิตามินบี 9 อาจทำให้เกิดโรคโลหิตจางเมกะโลแบลสติก (Megaloblastic anemia) และมีผลต่อการพัฒนาระบบประสาทของทารกในครรภ์ค่ะ ดังนั้นควรรับวิตามินบี 9 ในปริมาณเพียงพอเพื่อส่งเสริมสุขภาพโดยรวมค่ะ