ผมจะรู้ได้อย่างไรว่าผมมีอาการไบโพลาร์ครับ
โรคไบโพลาร์ (Bipolar Disorder) เป็นโรคทางอารมณ์ที่มีการเปลี่ยนแปลงขึ้นลงอย่างชัดเจนระหว่างช่วงที่อารมณ์สูงมาก (mania หรือ hypomania) และช่วงที่อารมณ์ต่ำมาก (depression) ค่ะ การสังเกตว่าตัวเองอาจมีไบโพลาร์ได้ ต้องอาศัยการดูพฤติกรรมและความรู้สึกในช่วงเวลาต่างๆ ดังนี้
- ช่วงอารมณ์สูงผิดปกติ (Mania / Hypomania)
- รู้สึกมีพลังเหลือเฟือ นอนน้อยแต่ไม่รู้สึกเหนื่อย
- พูดเร็ว คิดเร็ว และมีความคิดหลั่งไหลไม่หยุด
- อารมณ์ดีมากหรือหงุดหงิดง่ายเกินเหตุ
- มีพฤติกรรมเสี่ยง เช่น ใช้เงินมากเกินไป ขับรถเร็ว หรือกล้าเสี่ยงโดยไม่คิดผลลัพธ์
- ช่วงอารมณ์ต่ำมาก (Depression)
- รู้สึกเศร้า เหงา หรือหมดแรงใจอย่างต่อเนื่องหลายวัน
- ไม่มีแรงจูงใจทำสิ่งที่เคยชอบ
- อ่อนเพลีย นอนมากหรือน้อยผิดปกติ
- มีความคิดลบต่อชีวิตหรือแม้กระทั่งความคิดอยากทำร้ายตัวเอง
สิ่งสำคัญคืออาการเหล่านี้มักเกิดเป็น “รอบ” ซ้ำๆ เช่น ช่วงที่มีพลังล้นหลามติดต่อกันหลายวัน แล้วเปลี่ยนเป็นช่วงซึมเศร้านานหลายสัปดาห์ค่ะ ถ้าคุณพบว่ามีรูปแบบนี้ในชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะความรุนแรงของอารมณ์ที่กระทบงาน ความสัมพันธ์ หรือการใช้ชีวิต ควรไปพบจิตแพทย์เพื่อรับการประเมินอย่างเป็นทางการค่ะ เพราะไบโพลาร์ต้องวินิจฉัยโดยผู้เชี่ยวชาญ ซึ่งจะใช้การสัมภาษณ์และบางครั้งอาจมีการให้แบบสอบถามหรือการติดตามประวัติอารมณ์ค่ะ
หากคุณไม่แน่ใจ แนะนำให้เริ่มจดบันทึกอารมณ์ทุกวัน เช่น อารมณ์วันนี้เป็นอย่างไร พลังงานระดับไหน และพฤติกรรมที่เกิดขึ้น เพื่อช่วยให้แพทย์เห็นภาพชัดเจนเมื่อตรวจค่ะ การรู้เท่าทันและขอความช่วยเหลือเร็วสามารถช่วยควบคุมอาการและทำให้ใช้ชีวิตได้อย่างมีคุณภาพมากขึ้นค่ะ