วิธีสังเกตและวินิจฉัยโรค IBS (Irritable Bowel Syndrome)

เราจะรู้ได้อย่างไรว่าเราเป็นโรค IBS ค่ะ

การจะรู้ว่าตนเองเป็นโรค IBS หรือไม่ ต้องอาศัยการสังเกตอาการร่วมกับการตรวจโดยแพทย์ค่ะ เนื่องจาก IBS เป็นภาวะที่ระบบทางเดินอาหารมีการทำงานผิดปกติ แต่ไม่ได้มีแผลหรือความเสียหายที่ตรวจพบชัดเจนเหมือนโรคอื่น ๆ การวินิจฉัยจึงพิจารณาจากอาการเป็นหลักค่ะ

สัญญาณและอาการที่มักพบในโรค IBS

  • ปวดท้องหรือจุกเสียดบริเวณหน้าท้อง โดยอาการมักดีขึ้นหลังถ่ายอุจจาระค่ะ
  • การถ่ายผิดปกติ เช่น ท้องเสียบ่อย ท้องผูกบ่อย หรือสลับระหว่างท้องเสียและท้องผูก
  • ท้องอืด แน่นท้อง หรือมีลมมากในกระเพาะ
  • อุจจาระมีลักษณะเปลี่ยนไป เช่น นิ่มหรือเหลวเกินไป หรือลักษณะเป็นก้อนแข็งเล็ก ๆ
  • อาการอาจเกิดซ้ำต่อเนื่องหรือเป็น ๆ หาย ๆ นานกว่า 3 เดือนขึ้นไปค่ะ

การวินิจฉัยโดยแพทย์

  • ใช้ “เกณฑ์ Rome IV” ซึ่งกำหนดว่าต้องมีอาการปวดท้องอย่างน้อย 1 วันต่อสัปดาห์ ร่วมกับการเปลี่ยนแปลงการขับถ่ายหรือความถี่ในการถ่าย
  • แพทย์อาจสั่งตรวจเลือด ตรวจอุจจาระ หรือส่องกล้องลำไส้ เพื่อตัดความเป็นไปได้ของโรคอื่น เช่น โรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง หรือโรคติดเชื้อ
  • อาจประเมินปัจจัยเสี่ยง เช่น ความเครียด อาหารที่กระตุ้น หรือประวัติครอบครัว

ถ้าคุณมีอาการที่กล่าวมาหลายข้อ และเป็นเรื้อรังต่อเนื่อง ควรไปพบแพทย์เพื่อยืนยันการวินิจฉัยและรับคำแนะนำการจัดการอาการค่ะ เพราะการรักษา IBS จะเน้นการปรับอาหาร ควบคุมความเครียด และบางกรณีใช้ยาช่วยลดอาการค่ะ