สาเหตุหรือปัจจัยเสี่ยงของ กรวยไตอักเสบ มีอะไรบ้าง?
กรวยไตอักเสบ (Pyelonephritis) เป็นการติดเชื้อแบคทีเรียที่กรวยไตและเนื้อไต ซึ่งมักเกิดจากการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะที่ลุกลามขึ้นไปค่ะ สาเหตุและปัจจัยเสี่ยงสามารถแบ่งได้ดังนี้
สาเหตุโดยตรง
- การติดเชื้อแบคทีเรีย โดยที่พบมากที่สุดคือ Escherichia coli (E. coli) ซึ่งมาจากลำไส้และแพร่เข้าสู่ทางเดินปัสสาวะค่ะ
- การติดเชื้อจากทางเดินปัสสาวะส่วนล่าง เช่น กระเพาะปัสสาวะอักเสบ ที่เชื้อเดินทางขึ้นสู่กรวยไต
- ภาวะไหลย้อนของปัสสาวะจากกระเพาะปัสสาวะกลับขึ้นไปในกรวยไต (vesicoureteral reflux) ทำให้แบคทีเรียย้อนขึ้นไตและก่อให้เกิดการอักเสบค่ะ
ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดหรือเพิ่มโอกาสเป็นกรวยไตอักเสบ
- การอุดตันในทางเดินปัสสาวะ เช่น นิ่วในไตหรือท่อไต เนื้องอก หรือการโตของต่อมลูกหมากค่ะ
- ภาวะตั้งครรภ์ ซึ่งฮอร์โมนและสรีรวิทยาที่เปลี่ยนไปอาจทำให้ปัสสาวะคั่งค้างมากขึ้น
- การใช้สายสวนปัสสาวะ (urinary catheter) เป็นเวลานาน ทำให้เชื้อโรคมีโอกาสเข้าสู่ระบบทางเดินปัสสาวะค่ะ
- โรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ซึ่งทำให้ภูมิคุ้มกันต่ำ และเชื้อโรคเจริญเติบโตได้ง่าย
- ผู้ที่มีระบบภูมิคุ้มกันบกพร่อง หรือใช้ยากดภูมิคุ้มกัน
- ประวัติการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะบ่อยๆ หรือมีโครงสร้างทางเดินปัสสาวะผิดปกติแต่กำเนิดค่ะ
โดยสรุป กรวยไตอักเสบมักเริ่มจากการติดเชื้อแบคทีเรียในทางเดินปัสสาวะที่ไม่ได้รับการรักษาหรือมีภาวะเสี่ยงทำให้เชื้อแพร่เข้าสู่ไต ดังนั้น การป้องกันคือการรักษาโรคติดเชื้อทางเดินปัสสาวะให้เร็ว รักษาความสะอาดส่วนบุคคล และหลีกเลี่ยงพฤติกรรมที่เพิ่มโอกาสติดเชื้อค่ะ