สาเหตุของตุ่มขาวในปาก และวิธีแยกแยะว่าเป็นร้อนในหรือเชื้อรา

มีตุ่มขาวในปาก เหมือนร้อนในหรือเชื้อรา

ตุ่มขาวในปากอาจเกิดได้จากหลายสาเหตุค่ะ โดยสองสาเหตุที่พบบ่อยได้แก่

  1. แผลร้อนใน (Aphthous ulcer) – มักเป็นจุดหรือแผลวงกลมเล็ก สีขาวหรือเหลือง มีขอบแดง เจ็บเวลาโดนอาหารร้อน เปรี้ยว เค็ม หรือเผ็ด เกิดจากภูมิคุ้มกันผิดปกติ ความเครียด นอนน้อย ฮอร์โมน หรือภาวะขาดวิตามินบางชนิดค่ะ
  2. เชื้อราขาวในปาก (Oral thrush) – มักมีคราบขาวหนา หลุดได้เมื่อขูดออก อาจมีรอยแดงใต้คราบและรู้สึกแสบ เกิดจากเชื้อรา Candida albicans บางครั้งพบในผู้ที่ใช้ยาปฏิชีวนะนาน ใช้ยาสเตียรอยด์ สูบบุหรี่ หรือมีภูมิคุ้มกันต่ำค่ะ

การแยกความแตกต่างจึงควรสังเกตว่า

  • ถ้าเป็นร้อนใน: เป็นแผลเดี่ยวหรือไม่กี่จุด เจ็บชัดเมื่อกระทบอาหาร ไม่มีคราบขาวปกคลุมทั้งปาก
  • ถ้าเป็นเชื้อรา: จะมีลักษณะคราบขาวเป็นหย่อมๆ หลายตำแหน่งในปาก บางครั้งลามไปถึงลิ้น เหงือก หรือกระพุ้งแก้ม และมักรู้สึกแสบหรือฝืดในปาก

แนะนำให้ดูแลตนเองเบื้องต้น เช่น รักษาความสะอาดช่องปาก แปรงฟันและลิ้นหลังอาหารทุกมื้อ ดื่มน้ำมากๆ เลี่ยงอาหารรสจัด และถ้าคราบขาวไม่หายหรือมีอาการลุกลาม ควรพบแพทย์หรือทันตแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุและรับยาที่เหมาะสม โดยยารักษาร้อนในกับเชื้อราจะต่างกันค่ะ