การตรวจภูมิแพ้แบบสะกิดผิวหนังหรือ skin prick test มีขั้นตอนอย่างไรและต้องเตรียมตัวอย่างไรก่อนตรวจ
การตรวจภูมิแพ้แบบสะกิดผิวหนัง (Skin Prick Test) เป็นวิธีมาตรฐานที่ใช้บ่อยในการตรวจหาสารที่อาจก่อให้เกิดอาการแพ้ เช่น ฝุ่น เกสรดอกไม้ ขนสัตว์ หรืออาหารบางชนิดค่ะ ขั้นตอนคร่าวๆ มีดังนี้
- แพทย์หรือพยาบาลจะทำความสะอาดผิวบริเวณท้องแขนด้านในหรือแผ่นหลัง
- หยดสารทดสอบภูมิแพ้ชนิดต่างๆ ลงบนผิวหนังในตำแหน่งที่กำหนดแต่ละจุด แล้วใช้เข็มสะกิดเล็กๆ หรือแท่งพลาสติกสะกิดผิวเบาๆ เพื่อให้สารซึมเข้าสู่ชั้นผิวตื้นๆ
- รอประมาณ 15–20 นาที เพื่อสังเกตว่าบริเวณที่สะกิดจะมีปฏิกิริยา เช่น บวมแดงหรือเป็นตุ่มนูน ซึ่งแสดงถึงการแพ้สารนั้นค่ะ
- บันทึกผลและทำความสะอาดผิวหนังหลังการตรวจค่ะ
การเตรียมตัวก่อนตรวจมีความสำคัญมาก เพื่อให้ผลแม่นยำและปลอดภัย
- หยุดยาต้านฮีสตามีน (ยาแก้แพ้) อย่างน้อย 3–7 วันก่อนตรวจ (ขึ้นกับชนิดยา) เพราะยาจะกดการตอบสนองของผิวและทำให้ผลตรวจคลาดเคลื่อน
- หากมียาอื่นที่ต้องใช้ประจำ เช่น ยาโรคหัวใจ เบาหวาน หรือความดัน ต้องแจ้งแพทย์ว่าปลอดภัยที่จะใช้ต่อได้หรือไม่
- งดคาเฟอีนหรือแอลกอฮอล์ในวันที่ตรวจ เพื่อไม่ให้เกิดผลกระทบต่อการตอบสนองของร่างกาย
- ใส่เสื้อที่หลวม ถอดง่าย เพื่อสะดวกต่อการตรวจบริเวณต้นแขนหรือแผ่นหลังค่ะ
ข้อควรรู้เพิ่มเติม
- วิธีนี้ค่อนข้างปลอดภัย แต่บางรายอาจมีอาการคันหรือบวมเล็กน้อยตรงตำแหน่งตรวจ ซึ่งจะหายได้เองในไม่กี่ชั่วโมง
- ในกรณีที่มีประวัติแพ้รุนแรง (Anaphylaxis) ควรแจ้งแพทย์ล่วงหน้า เพราะอาจต้องมีการเตรียมอุปกรณ์ช่วยเหลือฉุกเฉิน
- หากไม่สามารถหยุดยาแก้แพ้ได้ หรือมีโรคผิวหนังที่บริเวณตรวจ อาจต้องใช้วิธีตรวจเลือดแทนค่ะ