สามารถตรวจภูมิแพ้ฝุ่นละออง PM 2.5 ได้หรือไม่และมีวิธีป้องกันอย่างไร
จริง ๆ แล้ว PM 2.5 คือฝุ่นละอองขนาดเล็กมากที่ประกอบด้วยอนุภาคหลายชนิด เช่น เขม่าควัน โลหะหนัก และสารเคมีต่าง ๆ ค่ะ สิ่งนี้ต่างจาก “สารก่อภูมิแพ้” อย่างไร? — โดยทั่วไป PM 2.5 ไม่ได้เป็นสารก่อภูมิแพ้โดยตรงเหมือนไรฝุ่นหรือเกสรดอกไม้ แต่เป็นสารระคายเคืองต่อระบบทางเดินหายใจและสามารถซึมลึกเข้าสู่ปอดได้ ในบางคน โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคหอบหืด ภูมิแพ้ หรือโรคปอดอยู่แล้ว ฝุ่น PM 2.5 อาจกระตุ้นให้เกิดอาการแพ้หรืออักเสบได้
การตรวจภูมิแพ้โดยตรงต่อ “ฝุ่น PM 2.5” จึงไม่มีการทดสอบเฉพาะเจาะจงเหมือนการตรวจแพ้สารทั่วไป (Skin Prick Test หรือ Blood Test) ค่ะ เพราะ PM 2.5 เป็นอนุภาคผสมหลายชนิด แพทย์มักจะตรวจภูมิแพ้ต่อส่วนประกอบที่เจอร่วมกับ PM 2.5 เช่น ไรฝุ่น ละอองเกสร เชื้อรา หรือควัน แทน และประเมินการทำงานของปอดด้วยการตรวจสมรรถภาพปอด (Pulmonary Function Test) หรือถ่ายภาพรังสีปอด เพื่อดูผลกระทบจากการสัมผัสฝุ่นละเอียดค่ะ
วิธีป้องกัน PM 2.5 มีดังนี้ค่ะ
- ติดตามค่าฝุ่นในอากาศ จากแอปหรือเว็บไซต์ของกรมควบคุมมลพิษ และหลีกเลี่ยงการออกนอกบ้านเมื่อค่าฝุ่นสูง
- ใช้หน้ากากอนามัยชนิด N95 หรือเทียบเท่า เพื่อกรองฝุ่นขนาดเล็กได้ดีกว่าหน้ากากผ้าหรือหน้ากากอนามัยทั่วไป
- ปิดประตูหน้าต่างและใช้เครื่องฟอกอากาศ ที่มีแผ่นกรอง HEPA ภายในบ้าน
- หลีกเลี่ยงกิจกรรมกลางแจ้ง ในวันที่ค่าฝุ่นเกินมาตรฐาน โดยเฉพาะการออกกำลังกายหนัก
- เสริมสร้างภูมิคุ้มกันและสุขภาพปอด เช่น รับประทานอาหารที่มีวิตามินซี ดื่มน้ำเพียงพอ และงดสูบบุหรี่ค่ะ
หากคุณมีอาการ ไอเรื้อรัง หายใจลำบาก หรือแน่นหน้าอก ในช่วงที่มีค่าฝุ่นสูง ควรพบแพทย์เพื่อตรวจเพิ่มเติมเพื่อป้องกันการเกิดโรคเรื้อรังนะคะ