อาการตาเหลืองหรือตัวเหลืองเกิดจากอะไรและบ่งบอกถึงโรคตับหรือดีซ่านหรือไม่
อาการตาเหลืองหรือตัวเหลือง มักเกิดจากระดับสารบิลิรูบิน (Bilirubin) ในเลือดสูงค่ะ บิลิรูบินเป็นเม็ดสีเหลืองที่เกิดจากการสลายตัวของเม็ดเลือดแดง และร่างกายจะกำจัดออกผ่านตับและทางน้ำดี หากกระบวนการนี้ผิดปกติ ก็จะทำให้เกิดการสะสมของบิลิรูบินในผิวหนังและเยื่อบุตา จนมีสีเหลืองค่ะ ซึ่งปัจจัยที่ทำให้เกิดมีหลายสาเหตุ เช่น
- โรคตับ เช่น ตับอักเสบ, ตับแข็ง, ภาวะตับวาย
- ปัญหาท่อน้ำดี เช่น นิ่วอุดตันในท่อน้ำดี, การตีบหรืออักเสบของท่อน้ำดี
- การแตกของเม็ดเลือดแดงมากผิดปกติ (Hemolysis) ทำให้ร่างกายสร้างบิลิรูบินมากเกินไป
- ปัญหาการทำงานของตับในทารกแรกเกิด ที่ตับยังพัฒนาไม่เต็มที่ค่ะ
อาการเหล่านี้สัมพันธ์กับภาวะ “ดีซ่าน” (Jaundice) โดยดีซ่านเป็นคำเรียกทั่วไปของอาการตัวเหลืองและตาเหลือง ไม่ได้ระบุถึงโรคใดโดยเฉพาะ แต่เป็นสัญญาณที่บ่งบอกว่าควรตรวจสอบสาเหตุ ซึ่งบางสาเหตุอาจเกี่ยวข้องโดยตรงกับโรคตับ เช่น ตับอักเสบจากไวรัส, ตับอักเสบจากแอลกอฮอล์ หรือสารพิษ, ตับแข็ง เป็นต้นค่ะ
หากพบว่ามีอาการตาเหลืองหรือผิวเหลืองร่วมกับอาการอื่น เช่น ปัสสาวะสีเข้ม, อุจจาระสีซีด, อ่อนเพลีย, คลื่นไส้ หรือปวดท้องด้านขวาบน แนะนำให้ไปพบแพทย์เพื่อตรวจเลือดและอัลตราซาวด์ตับอย่างเร่งด่วน เพราะบางกรณีอาจเป็นโรคตับรุนแรงที่ต้องรักษาเร็วค่ะ การตรวจอย่างละเอียดจะช่วยแยกแยะสาเหตุได้แม่นยำและเลือกการรักษาที่เหมาะสมค่ะ