กระเทียมและหัวหอมส่งผลต่อการทำลายเม็ดเลือดแดงของสุนัขและแมวอย่างไร
กระเทียมและหัวหอม (รวมถึงพืชในตระกูล Allium เช่น หอมแดง หอมใหญ่ ต้นหอม กุยช่าย) มีสารประกอบประเภท organosulfoxides และ thiosulfates ที่เป็นอันตรายต่อสุนัขและแมวค่ะ เมื่อสัตว์เลี้ยงกินเข้าไป สารเหล่านี้จะถูกย่อยและแปรสภาพเป็นสารประกอบที่สามารถทำลายเยื่อหุ้มเม็ดเลือดแดงโดยตรง ทำให้เกิดการแตกของเม็ดเลือดแดง (hemolysis) ค่ะ
ผลต่อร่างกายสัตว์เลี้ยงสามารถอธิบายได้ดังนี้ค่ะ
- ทำให้เกิด Heinz body: สารจากกระเทียมและหัวหอมทำให้เกิดการออกซิไดซ์ของฮีโมโกลบินในเม็ดเลือดแดง เกิดเป็นจุดที่ผิดปกติ (Heinz body) ทำให้เม็ดเลือดแดงเปราะและแตกง่ายค่ะ
- ภาวะโลหิตจาง hemolytic anemia: เมื่อเม็ดเลือดแดงถูกทำลายมาก ร่างกายสัตว์จะมีเม็ดเลือดแดงน้อยลง ส่งผลให้มีอาการซีด อ่อนเพลีย
- อาการที่พบ: อ่อนแรง เบื่ออาหาร อาเจียน ท้องเสีย ปัสสาวะมีสีเข้ม หรือเหลืองจากการเพิ่มปริมาณบิลิรูบินค่ะ
- การเกิดพิษสะสม: สัตว์เลี้ยงอาจไม่แสดงอาการทันที แต่อาจสะสมหลายวันหลังได้รับแม้ไม่มากในครั้งเดียวค่ะ
ในสุนัขและแมว ความไวต่อสารพิษนี้ค่อนข้างสูง แม้ปริมาณเล็กน้อยก็มีผล โดยแมวมีความไวต่อหัวหอมและกระเทียมมากกว่าสุนัขค่ะ เนื่องจากระบบการกำจัดสารออกซิไดซ์ต่างกัน การรักษาหากสงสัยได้รับสารนี้ต้องรีบนำส่งสัตวแพทย์เพื่อประเมินและให้การดูแล เช่น การให้สารน้ำ การรักษาโลหิตจาง และการดูแลระบบเลือดอย่างใกล้ชิดค่ะ