ทำไมผู้ป่วยโรคไตระยะสุดท้ายต้องฟอกเลือดหรือล้างไตทางหน้าท้อง
เมื่อไตทำงานลดลงจนเข้าสู่ระยะสุดท้าย (End-stage renal disease) ไตไม่สามารถกรองของเสียและขับน้ำออกจากร่างกายได้เพียงพอค่ะ ซึ่งจะทำให้ร่างกายสะสมสารพิษ เช่น ยูเรีย ครีเอตินีน และเสียสมดุลเกลือแร่ ส่งผลต่อการทำงานของอวัยวะต่าง ๆ จึงจำเป็นต้องใช้วิธีการทดแทนการทำงานของไต เช่น การฟอกเลือด (Hemodialysis) หรือการล้างไตทางหน้าท้อง (Peritoneal dialysis) ค่ะ
สาเหตุหลักที่ต้องทำการฟอกเลือดหรือการล้างไตทางหน้าท้อง ได้แก่
- การขับของเสียออกจากร่างกาย: เพื่อป้องกันอาการอ่อนเพลีย คลื่นไส้ อาเจียน และความเป็นพิษต่อสมอง
- การขจัดน้ำส่วนเกิน: ลดอาการบวม น้ำท่วมปอด หรือหัวใจทำงานลำบาก
- การรักษาสมดุลเกลือแร่และกรด-ด่าง: เช่น โซเดียม โพแทสเซียม ฟอสเฟต เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนรุนแรงอย่างหัวใจเต้นผิดจังหวะ
- ช่วยยืดเวลาชีวิตและคุณภาพชีวิต: จนกว่าจะสามารถปลูกถ่ายไตได้ หรือใช้เป็นวิธีถาวรในกรณีที่ไม่สามารถปลูกถ่ายไตค่ะ
การฟอกเลือดและการล้างไตทางหน้าท้องมีข้อแตกต่างกัน เช่น
- ฟอกเลือด (Hemodialysis): ใช้เครื่องจักรและแผ่นกรองเลือดผ่านหลอดเลือดขนาดใหญ่ เหมาะสำหรับผู้ที่สามารถเดินทางไปศูนย์ไตได้สม่ำเสมอ
- ล้างไตทางหน้าท้อง (Peritoneal dialysis): ใช้เยื่อบุช่องท้องเป็นแผ่นกรอง ทำที่บ้านได้ เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการความสะดวกหรืออาศัยในพื้นที่ห่างไกลโรงพยาบาลค่ะ
ทั้งสองวิธีมีเป้าหมายเดียวกันคือการทดแทนการทำงานของไตที่เสื่อมสภาพ เพื่อให้ผู้ป่วยสามารถใช้ชีวิตได้ใกล้เคียงปกติและลดภาวะแทรกซ้อนร้ายแรงค่ะ