ทำไมปัสสาวะเล็ดเวลาไอเป็นชุด
อาการปัสสาวะเล็ดเวลาไอ จาม หรือหัวเราะเป็นชุด มักเป็นภาวะที่เรียกว่า “ปัสสาวะเล็ดจากความดัน” (Stress Urinary Incontinence) ค่ะ สาเหตุหลักเกิดจากกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานและกล้ามเนื้อหูรูดของกระเพาะปัสสาวะไม่แข็งแรงพอ เมื่อต้องรับแรงดันในช่องท้องที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว เช่น การไอหรือจาม จึงทำให้ปัสสาวะรั่วออกมาโดยไม่ตั้งใจค่ะ
สาเหตุที่พบได้บ่อย เช่น
- กล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานหย่อน: มักเกิดหลังการตั้งครรภ์และคลอดบุตร โดยเฉพาะการคลอดธรรมชาติ
- วัยหมดประจำเดือน: ระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนลดลง ส่งผลให้เนื้อเยื่อรอบท่อปัสสาวะและกระเพาะปัสสาวะอ่อนตัว
- น้ำหนักตัวเกินหรืออ้วน: ทำให้แรงกดบนกระเพาะปัสสาวะเพิ่มขึ้นตลอดเวลา
- การผ่าตัดอุ้งเชิงกรานหรืออุบัติเหตุ: อาจทำให้กล้ามเนื้อหรือเส้นประสาทควบคุมการขับปัสสาวะเสียหาย
- ออกกำลังกายหรือกิจกรรมที่ใช้แรงกระแทกสูง มากเกินไปเป็นเวลานาน เช่น วิ่งกระโดด หรือยกน้ำหนัก
การดูแลเบื้องต้นสามารถทำได้โดย
- ฝึกขมิบกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน (Kegel exercise) สม่ำเสมอ
- หลีกเลี่ยงการดื่มน้ำหรือเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนก่อนทำกิจกรรมที่รู้ว่าจะมีแรงดัน เช่น ก่อนออกกำลังกาย
- ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม
- ปรึกษาแพทย์เพื่อหาทางรักษาเพิ่มเติม เช่น การทำกายภาพบำบัดอุ้งเชิงกราน หรือการใช้ยารวมถึงการผ่าตัดในบางกรณีค่ะ
หากอาการเป็นมานานหรือมีปัสสาวะรั่วบ่อย ควรตรวจร่างกายอย่างละเอียดเพื่อแยกโรคอื่น ๆ เช่น การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะหรือปัญหาเกี่ยวกับระบบประสาทค่ะ