การจัดการอุจจาระอัดแน่นจากอาการท้องผูก

อาการท้องผูกจนอุจจาระอัดแน่นต้องล้วงออกไหม

หากมีอาการท้องผูกจนอุจจาระแข็งและค้างอยู่ในลำไส้ตรง (fecal impaction) การจะต้อง “ล้วงออก” หรือไม่ ขึ้นอยู่กับความรุนแรงและการตอบสนองต่อวิธีรักษาอื่นๆ ค่ะ

  • ในกรณีที่อุจจาระแข็งมากและไม่สามารถถ่ายออกเองได้แม้พยายามเบ่ง หรือใช้ยาระบายชนิดทั่วไปแล้วไม่ได้ผล แพทย์หรือพยาบาลอาจพิจารณา “manual disimpaction” หรือการเอาออกด้วยการใช้นิ้ว (โดยทำในสภาพปลอดเชื้อและใช้สารหล่อลื่น) เพื่อป้องกันการบาดเจ็บค่ะ
  • ก่อนถึงขั้นล้วง ควรลองวิธีที่ปลอดภัยกว่า เช่น
    1. การสวนอุจจาระด้วยน้ำอุ่นหรือสารหล่อลื่น (enema)
    2. การใช้ยานิ่มอุจจาระ (stool softener)
    3. การดื่มน้ำมากขึ้นและปรับอาหารให้มีใยอาหารสูง (ในช่วงที่อาการไม่รุนแรง)
  • หากมีอาการปวดท้องรุนแรง อาเจียน หรือมีเลือดออก ควรรีบไปพบแพทย์ทันที เพราะอาจมีภาวะแทรกซ้อน เช่น ลำไส้อุดตันค่ะ

โดยสรุป การล้วงอุจจาระออกเองที่บ้านไม่ควรทำ เนื่องจากเสี่ยงต่อการสร้างบาดแผลในทวารหนักและทำให้เกิดการติดเชื้อได้ ควรให้บุคลากรทางการแพทย์ทำในสถานพยาบาลที่ปลอดภัยค่ะ และหลังจากรักษาแล้ว ควรหาสาเหตุของการท้องผูกเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดซ้ำ เช่น การปรับพฤติกรรมการกิน การออกกำลังกาย และตรวจหาความผิดปกติของลำไส้ค่ะ