ทำไมเวลาไอหรือจามแรงๆ แล้วมีปัสสาวะเล็ดออกมา
อาการปัสสาวะเล็ดเวลาไอ จาม หรือออกแรง เรียกว่า “ภาวะกลั้นปัสสาวะไม่อยู่จากความดัน” (Stress Urinary Incontinence: SUI) ค่ะ เกิดจากแรงดันในช่องท้องเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว (เช่น ตอนไอ จาม หรือหัวเราะแรงๆ) จนทำให้ปัสสาวะเล็ดออกมาโดยไม่ตั้งใจ ซึ่งมักเกี่ยวข้องกับความอ่อนแอของกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานหรือหูรูดท่อปัสสาวะค่ะ
สาเหตุที่พบบ่อย ได้แก่
- กล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานหย่อน: มักเกิดหลังคลอดบุตรหลายครั้ง หรือคลอดทางช่องคลอด ทำให้โครงสร้างรองรับกระเพาะปัสสาวะไม่แข็งแรงค่ะ
- การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนเอสโตรเจน: ในผู้หญิงวัยหมดประจำเดือน ระดับฮอร์โมนลดลงจะทำให้เนื้อเยื่อรอบท่อปัสสาวะฝ่อและอ่อนแรงค่ะ
- น้ำหนักตัวมากเกินไป: น้ำหนักที่เพิ่มทำให้แรงกดในช่องท้องสูงขึ้นเรื่อยๆ ค่ะ
- การผ่าตัดในอุ้งเชิงกราน: เช่น ผ่ามดลูก อาจทำให้กล้ามเนื้อและเส้นประสาทเกี่ยวกับการกลั้นปัสสาวะเสียไปบางส่วนค่ะ
การดูแลและป้องกันทำได้หลายวิธี เช่น
- ฝึกกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน (Kegel exercise) อย่างต่อเนื่องเพื่อเพิ่มแรงพยุงค่ะ
- ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์
- หลีกเลี่ยงการดื่มคาเฟอีนหรือแอลกอฮอล์มากเกินไป เพราะอาจกระตุ้นกระเพาะปัสสาวะ
- ถ้าปัญหาไม่ดีขึ้น ควรปรึกษาแพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะหรือสูตินรีแพทย์ เพื่อรับการประเมิน อาจมีการใช้ยาหรือผ่าตัดเสริมความแข็งแรงของเนื้อเยื่อค่ะ
ถ้าคุณสนใจ ฉันสามารถสอนวิธีฝึก Kegel แบบถูกต้องให้ เพื่อช่วยลดปัสสาวะเล็ดได้ภายในไม่กี่สัปดาห์ค่ะ สนใจให้จัดเป็นคู่มือฝึกให้ไหมคะ?