ควรตัดสินใจอย่างไรเรื่องการปั๊มหัวใจในผู้สูงอายุที่ป่วยหนัก
การตัดสินใจว่าจะปั๊มหัวใจ (CPR) ให้ผู้สูงอายุที่ป่วยหนักหรือไม่นั้น เป็นเรื่องที่ต้องพิจารณาหลายปัจจัย ทั้งด้านการแพทย์และด้านจิตใจของครอบครัวค่ะ เพราะผลลัพธ์และคุณภาพชีวิตหลังการปั๊มหัวใจอาจแตกต่างกันมากในผู้สูงอายุ โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคประจำตัวหรือร่างกายอ่อนแออยู่แล้ว
ปัจจัยที่ควรพิจารณา ได้แก่
- สภาพร่างกายก่อนหัวใจหยุดเต้น: ถ้าผู้ป่วยมีโรคประจำตัวรุนแรง เช่น หัวใจวายระยะสุดท้าย มะเร็งระยะสุดท้าย ไตวาย หรือสมองเสื่อมขั้นรุนแรง โอกาสรอดและฟื้นตัวหลัง CPR จะน้อยมากค่ะ
- โอกาสรอดและคุณภาพชีวิตหลังฟื้นตัว: แม้จะปั๊มหัวใจสำเร็จ แต่มีโอกาสเกิดภาวะสมองขาดออกซิเจน ทำให้ผู้ป่วยไม่สามารถพูด เดิน หรือใช้ชีวิตเหมือนเดิมได้ โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ
- ความต้องการของผู้ป่วยและครอบครัว: ควรพูดคุยกันล่วงหน้า (Advance care planning) ว่าผู้ป่วยต้องการให้ช่วยเต็มที่จนถึงขั้นปั๊มหัวใจหรือไม่ หรือเลือกการดูแลแบบประคับประคอง (Palliative care) เพื่อให้จากไปอย่างสงบ
คำแนะนำคือ ควรมีการปรึกษากับแพทย์เจ้าของไข้โดยตรง เพื่อให้เข้าใจถึงพยากรณ์โรค (Prognosis) และความเสี่ยงอย่างละเอียด แพทย์จะสามารถอธิบายได้ว่าการปั๊มหัวใจในกรณีของผู้ป่วยนั้นมีโอกาสสำเร็จและคุณภาพชีวิตหลังฟื้นเป็นอย่างไร การตัดสินใจจึงควรอ้างอิงทั้งข้อมูลทางการแพทย์ ความเชื่อ และคุณค่าของชีวิตที่ครอบครัวและผู้ป่วยให้ความสำคัญค่ะ