ทำไมมะเร็งบางชนิดถึงถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้ชัดเจน
สาเหตุที่มะเร็งบางชนิดสามารถถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้ชัดเจน มักเกี่ยวข้องกับความผิดปกติของยีนที่ควบคุมการเจริญเติบโตและการแบ่งตัวของเซลล์ค่ะ ยีนเหล่านี้มีหน้าที่เหมือน “ตัวเบรก” หรือ “ตัวเร่ง” ให้กับวงจรชีวิตของเซลล์ เมื่อเกิดการกลายพันธุ์ในยีนบางตัวตั้งแต่ตอนอยู่ในครรภ์ (germline mutation) การเปลี่ยนแปลงนี้จะถูกส่งต่อจากพ่อแม่ไปสู่ลูก ทำให้ลูกมีความเสี่ยงเกิดมะเร็งสูงกว่าคนทั่วไปค่ะ
มะเร็งที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรมชัดเจนมักเกี่ยวข้องกับ ยีนกดการเกิดมะเร็ง (tumor suppressor genes) หรือ ยีนซ่อมแซม DNA (DNA repair genes) เช่น
- BRCA1 และ BRCA2: เพิ่มความเสี่ยงมะเร็งเต้านมและรังไข่
- MLH1, MSH2, MSH6, PMS2: เกี่ยวข้องกับ Lynch syndrome เสี่ยงมะเร็งลำไส้ใหญ่
- TP53: เกี่ยวข้องกับ Li-Fraumeni syndrome เสี่ยงมะเร็งหลายชนิดตั้งแต่อายุน้อย
อย่างไรก็ตาม แม้จะมียีนผิดปกติถ่ายทอดมา ก็ไม่จำเป็นว่าทุกคนจะเป็นมะเร็งแน่นอน เพราะสิ่งแวดล้อมและวิถีชีวิตยังมีผลร่วม เช่น อาหาร การออกกำลังกาย การสัมผัสสารก่อมะเร็ง หรือรังสีค่ะ แต่ถ้าครอบครัวมีประวัติญาติที่เป็นมะเร็งชนิดเดียวกันหลายคน หรือเป็นในวัยที่อายุน้อยกว่าค่าเฉลี่ย แนะนำให้ปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านพันธุกรรม เพื่อพิจารณาการตรวจยีนและวางแผนการติดตามอย่างเหมาะสมค่ะ