ทำไมช่องคลอดถึงหลวมหลังคลอดธรรมชาติ
สาเหตุที่ช่องคลอดอาจรู้สึกหลวมหรือกว้างขึ้นหลังคลอดธรรมชาติเกิดจากหลายปัจจัยค่ะ โดยหลัก ๆ มาจากการที่กล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานและเนื้อเยื่อรอบ ๆ ช่องคลอดถูกยืดออกเพื่อให้ทารกสามารถผ่านออกมาได้ ซึ่งอธิบายได้ดังนี้ค่ะ
- การยืดตัวของกล้ามเนื้อและเนื้อเยื่อ: ระหว่างการเบ่งคลอด กล้ามเนื้อบริเวณช่องคลอดต้องขยายตัวมากกว่าปกติหลายเท่าเพื่อให้ศีรษะและร่างกายของทารกผ่านออกมา ทำให้บางเส้นใยคอลลาเจนและอีลาสตินเกิดการยืดหรือฉีกขาดค่ะ
- การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน: ฮอร์โมนรีแล็กซิน (Relaxin) ที่เพิ่มขึ้นระหว่างตั้งครรภ์ทำให้เนื้อเยื่อและข้อต่อหย่อนตัวเพื่อเตรียมคลอด ซึ่งมีผลให้ผนังช่องคลอดยืดหยุ่นมากขึ้นแต่ก็อาจฟื้นตัวช้าหลังคลอดค่ะ
- ขนาดทารกและจำนวนครั้งที่คลอด: ถ้าทารกตัวใหญ่ คลอดเป็นเวลานาน หรือคลอดหลายครั้งติดต่อกัน กล้ามเนื้อจะฟื้นตัวสู่สภาพเดิมได้ยากขึ้นค่ะ
โดยปกติแล้ว ร่างกายจะเริ่มฟื้นตัวหลังคลอดภายในไม่กี่สัปดาห์ และกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานจะหดตัวกลับได้บางส่วน แต่ถ้าต้องการช่วยให้กระชับขึ้น แนะนำให้ฝึก การขมิบกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน (Kegel exercise) อย่างต่อเนื่อง, รักษาน้ำหนักให้เหมาะสม และหลีกเลี่ยงการยกของหนักในช่วงแรกหลังคลอดค่ะ หากมีอาการหย่อนมาก หรือมีปัญหาอื่นร่วม เช่น ปัสสาวะรั่ว ควรปรึกษาสูตินรีแพทย์เพื่อประเมินและอาจทำกายภาพบำบัดเฉพาะทางค่ะ