ทำไมผู้ป่วยโรคถุงลมโป่งพองถึงน้ำหนักลดลงอย่างรวดเร็วและกล้ามเนื้อฝ่อลีบทั้งที่ทานอาหารได้ปกติ
สาเหตุที่ผู้ป่วยโรคถุงลมโป่งพอง (Emphysema) น้ำหนักลดเร็วและมีกล้ามเนื้อลีบ แม้ว่ารับประทานอาหารได้ปกติ มักเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยาและเมตาบอลิซึมในร่างกายค่ะ โดยหลัก ๆ มีดังนี้
- การใช้พลังงานเพิ่มสูงขึ้นในภาวะพัก (Resting Energy Expenditure): ผู้ป่วยต้องใช้กล้ามเนื้อหายใจมากขึ้น และต้องออกแรงหายใจมากกว่าคนปกติ ทำให้ร่างกายเผาผลาญพลังงานตลอดเวลา แม้ในขณะพักค่ะ
- การสลายกล้ามเนื้อจากการอักเสบเรื้อรัง: โรคถุงลมโป่งพองมีการอักเสบต่อเนื่องในทางเดินหายใจ ทำให้เกิดสารไซโตไคน์ (cytokines) และสารกระตุ้นการสลายเนื้อเยื่อ ซึ่งมีผลให้ร่างกายย่อยสลายกล้ามเนื้อและไขมันมากขึ้นค่ะ
- ภาวะเบื่ออาหารจากระบบหายใจ: แม้ผู้ป่วยบางคนยังทานได้ แต่หลายคนมักทานได้น้อยลงเพราะเหนื่อยง่าย หายใจลำบากขณะเคี้ยวหรือกลืน จึงทำให้พลังงานที่ได้ไม่เพียงพอกับความต้องการค่ะ
นอกจากนี้ ผู้ป่วยยังอาจมี ภาวะแคชเซีย (Pulmonary Cachexia Syndrome) ซึ่งเป็นลักษณะน้ำหนักตัวลด กล้ามเนื้อมวลน้อย ร่วมกับความแข็งแรงลดลง แม้รับอาหารในปริมาณปกติ ปัจจัยนี้เกี่ยวข้องกับทั้งฮอร์โมน ความไม่สมดุลของการสร้างและสลายโปรตีน และการเผาผลาญที่สูงกว่าคนทั่วไปค่ะ การดูแลจึงต้องเน้นทั้งโภชนบำบัด การออกกำลังกายกล้ามเนื้อ (pulmonary rehabilitation) และการรักษาโรคปอดให้ควบคุมอาการให้ดีที่สุดค่ะ
หากต้องการฉันสามารถแนะนำ แผนโภชนาการและการเสริมโปรตีนเฉพาะสำหรับผู้ป่วยถุงลมโป่งพอง เพื่อชะลอการสูญเสียกล้ามเนื้อและน้ำหนักได้นะคะ คุณสนใจให้จัดให้ไหมคะ?