ยาแก้ปวดกลุ่มโอปิออยด์ที่หมอให้หลังผ่าตัดทำให้อุจจาระแข็งและท้องผูกรุนแรงมีวิธีแก้ไหม
สาเหตุที่ยาแก้ปวดกลุ่มโอปิออยด์ทำให้ท้องผูกคือมันไปลดการเคลื่อนไหวของลำไส้และทำให้ลำไส้ดูดน้ำกลับมากขึ้น ส่งผลให้อุจจาระแข็งและเคลื่อนตัวช้า แก้ไขได้โดยการปรับทั้งพฤติกรรมและการใช้ยาเพิ่มเติมค่ะ
วิธีแก้ไขและป้องกัน
- ดื่มน้ำมากขึ้นอย่างน้อยวันละ 1.5-2 ลิตร เพื่อช่วยให้อุจจาระนิ่มขึ้นค่ะ
- เพิ่มไฟเบอร์จากผัก ผลไม้ ธัญพืชเต็มเมล็ด หรืออาหารเสริมไฟเบอร์ เช่น psyllium husk ค่ะ
- ฝึกขยับร่างกายและเดินช้า ๆ หลังผ่าตัดเพื่อกระตุ้นลำไส้ (ถ้าหมออนุญาต)ค่ะ
- ปรับเวลาการขับถ่ายให้สม่ำเสมอ และไม่กลั้นค่ะ
- ใช้ยาระบาย เช่นยานิ่มอุจจาระ (stool softener) หรือยาระบายแบบกระตุ้นการเคลื่อนไหวของลำไส้ (stimulant laxative) ซึ่งควรปรึกษาแพทย์ก่อนเลือกชนิดค่ะ
ในกรณีที่ท้องผูกรุนแรงและการปรับอาหารหรือยาระบายทั่วไปไม่ช่วย แพทย์อาจพิจารณาให้ยาลดผลของโอปิออยด์เฉพาะในลำไส้ เช่น methylnaltrexone หรือ naloxegol ซึ่งใช้เฉพาะในกลุ่มผู้ที่ใช้โอปิออยด์และมีอาการท้องผูกเรื้อรังค่ะ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินความเหมาะสมและความปลอดภัยค่ะ
สรุปคือควรเริ่มจากการเพิ่มน้ำและไฟเบอร์ เคลื่อนไหวร่างกายตามสภาพ และใช้ยาระบายตามคำแนะนำของแพทย์ พร้อมแจ้งหมอถ้าอาการไม่ดีขึ้น เพราะอาจต้องปรับขนาดยาแก้ปวดหรือเปลี่ยนชนิดค่ะ