การสูดควันไอเสียรถยนต์เวลาปั่นจักรยานริมถนนทำลายเซลล์ปอดและเพิ่มความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองมากแค่ไหน
การสูดควันไอเสียรถยนต์เป็นประจำระหว่างปั่นจักรยานริมถนน โดยเฉพาะในพื้นที่ที่การจราจรหนาแน่น อาจส่งผลเสียต่อทั้งปอดและระบบหลอดเลือดค่ะ
- ผลต่อเซลล์ปอด: ควันไอเสียมีส่วนประกอบที่เป็นอันตราย เช่น ฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM2.5, PM10), ก๊าซไนโตรเจนไดออกไซด์ (NO₂) และสารประกอบไฮโดรคาร์บอนที่ไม่สมบูรณ์ การสูดฝุ่น PM2.5 เข้าไปสามารถแทรกซึมลึกถึงถุงลมปอด ทำลายเยื่อบุเซลล์ ทำให้เกิดการอักเสบเรื้อรัง และลดความยืดหยุ่นของเนื้อปอดในระยะยาวค่ะ
- การสะสมของอนุภาคในปอด ยังทำให้ร่างกายหลั่งสารก่อการอักเสบ (cytokines) ซึ่งส่งผลให้เกิดความเสียหายต่อเส้นเลือดฝอยในปอดและอาจกระตุ้นให้โรคปอดเรื้อรังเช่น COPD พัฒนาเร็วขึ้นค่ะ
สำหรับ ความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) การสัมผัสควันไอเสียจะเร่งกระบวนการที่เรียกว่า “oxidative stress” และการอักเสบของผนังหลอดเลือด ทำให้คราบไขมัน (plaque) ในหลอดเลือดสะสมหรือแตกตัวง่ายขึ้น เพิ่มโอกาสเกิดลิ่มเลือดอุดตันไปเลี้ยงสมองค่ะ งานวิจัยหลายชิ้นพบว่าผู้ที่อาศัยหรือทำกิจกรรมใกล้ถนนใหญ่มีความเสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือดสูงขึ้น 10-20% เมื่อเทียบกับผู้ที่อยู่ในสิ่งแวดล้อมอากาศสะอาดค่ะ
ดังนั้น หากจำเป็นต้องปั่นจักรยานริมถนน ควรลดความเสี่ยงด้วยวิธี เช่น เลือกเส้นทางหลบเลี่ยงถนนใหญ่ ปั่นในช่วงเวลาที่รถน้อย สวมหน้ากากกรองฝุ่นมาตรฐาน N95 และพยายามรักษาสุขภาพปอดด้วยการออกกำลังกายในที่ที่มีอากาศบริสุทธิ์เป็นประจำค่ะ การลดการรับควันในแต่ละวัน แม้เพียงเล็กน้อย ก็ช่วยลดการสะสมของความเสียหายต่อปอดและหลอดเลือดได้ค่ะ